Selçuk Duranlar
YEŞİL LİMAN
Yayın Tarihi: 22 Ekim 2022, Cumartesi
Diğer Yazıları

Uluslararası deniz taşımacılığının en önemli bileşenlerinden birisi limanlardır. Limanlar, uluslararası deniz taşımacılığı ve küresel tedarik zincirinin kesişim noktası olarak bölgesel ve küresel ticaret için hayati bir görev ifa eder.

Limanlar, kargo taşımacılığı dışında depolama, paketleme, kumanya, yakıt tedarikini de kapsayan deniz taşımacılığı için önemli hizmetler sunar. Ayrıca limanlar, bulundukları lokasyonda yerel ve bölgesel ekonomik büyümeye katkı sağlayarak bölge halkına direkt ve dolaylı iş imkanları yaratır. Bunlara ek olarak limanlar, bünyesinde faaliyet gösteren kamyon ve raylı sistemler gibi hinterlant taşıtlarıyla kurduğu düzenleyici ilişki üzerinden liman şehrinin sürdürülebilir gelişiminde önemli bir rol alır.

Geçtiğimiz on yılda limanlar, bir yandan hızla değişen market dinamikleri, teknolojik gelişmeler ve artan rekabete ayak uydurmaya çalışırken diğer yandan her yıl daha da sıkılaşan yerel ve uluslararası çevresel düzenlemeleri yerine getirmeye çalışmaktadır. Limanların, liman şehrinin ekonomik büyümesine yaptığı katkının yanında liman bölgesinde yaşayan nüfusun sağlığına ve çevreye zararları vardır. Liman faaliyetleri hava kirliliğine, deniz suyu kalitesinde düşüşe, deniz biyoçeşitliliğinin azalmasına, denizel yaşam alanında tahribe, araç trafiğine, toza ve kokuya neden olur. Gemi boyutlarının artması ve liman terminallerinin birim zaman başına yük elleçleme kapasitesindeki artış, liman kaynaklı çevre kirliliğinin de artışına yol açmıştır. Bu durum özellikle ulusal ve uluslararası kamuoyunun liman kaynaklı hava emisyonlarına olan ilgisini artırmıştır. Tarihsel olarak liman kaynaklı hava emisyonları literatürü, insan sağlığına olan zararlarından dolayı daha görünür olan SOx, NOx ve diğer dizel partiküllere odaklanmıştır fakat küresel iklim krizinin giderek belirginleşmesi ve uluslararası kamuoyunun iklim değişikliğiyle mücadelenin aciliyetine olan inancının artması ile birlikte, liman faaliyetlerinden kaynaklı sera gazı emisyonlarının görünürlüğü artmaktadır. Bu durum yeşil liman pratiklerinin öneminin artmasına sebep olmuştur.

Yeşil liman ekonomik büyümeyi sağlarken çevreyi korumayı ve sosyal refahı arttırmayı hedefleyen liman yönetim ve politika setlerinin bütününü ifade etmektedir. Limanlardaki hava emisyonlarının büyük oranda sebebi deniz taşımacılığı kaynaklıdır. Gemiler, emisyonlarının %70 ila %90 arasındaki bölümünü kıyıya 400 km mesafe içinde yaymaktadır ve bu emisyonların %60 ila %90’ını ise iskele pozisyonunda iken yayarlar. Bu nedenle limanlarda gemilerden kaynaklı sera gazı emisyonlarını hedef alan tedbirler daha etkili olmaktadır. Bu tedbirlere düşük karbonlu yakıt tedariki ve kullanımı ve liman elektriği (cold ironing) kullanımı örnek olarak verebilir. Birçok liman otoritesi tedbirlere destek olmak üzere teşvik programları hayata geçirmişlerdir. Bu teşviklerden en bilinenleri limana yaklaşan geminin hızının düşürülmesini ve bu yolla gemide yakıt tüketiminin azaltımını hedefleyen “slow steaming” ve liman ücretlerinin çevre dostu gemiler için değiştirilmesidir.

Birçok liman otoritesi bu tedbir ve teşvik kombinasyonlarını hayata geçirerek önemli miktarda liman faaliyetleri kaynaklı sera gazı emisyonları azaltımını başarmıştır. Ülkemizde de insanların ve çevrenin gemi ve liman kaynaklı kirlilikten korunması için “Yeşil Liman Sertifika Programı” Genel Müdürlüğümüz bünyesinde başlatılmıştır. Bu sertifika programı kapsamında Genel Müdürlüğümüzce belirlenen şartları yerine getiren liman tesislerine “Yeşil Liman” unvanı verilmekte, liman tesislerinin gönüllü ve sürdürülebilir çevre duyarlılığı kazanması hedeflenmektedir. Böylelikle liman tesislerimizin marka değerinin artması ve finansman kaynaklarına erişiminin kolaylaşması beklenmektedir. Özellikle, limanlarımızda kullanılan elleçleme ekipmanlarının enerji kullanımı fosil yakıtlardan, elektrik enerjisine dönüştürülerek hem operasyonel maliyetleri azaltılmakta hem de çevreye verdikleri zarar en alt seviyelere düşürülebilmektedir.

Bugüne kadar uluslararası ticarete açık liman tesislerimizden 20 tanesinin yeşil liman sertifikalandırılması tamamlanmıştır. 6 liman tesisimizin başvuru süreci ise devam etmektedir.

Bu gelişmeler ışığında “Yeşil Liman Sertifika Programı” için gerekli olan birçok standarda ilaveler getiren “Kıyı Tesislerine Yeşil Liman Sertifikası Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelik” taslağı hazırlanmıştır. Yönetmelik kapsamında iklim değişikliği etkilerinin bertaraf edilebilmesi için limanlarda düşük emisyonlu teknolojilerin kullanılması, ISO 14064 standardı kapsamında “Sera Gazı Emisyonlarının Raporlanması/Doğrulanması” ve ISO 50001 standardı kapsamında “Enerji Yönetim Sistemi” gibi standartların geliştirilmesi hedeflenmektedir. Ayrıca yönetmelikle, sertifika programına katılan kıyı tesislerinin teşvik edilmesine yönelik düzenlemeler de getirilmektedir.

Kaynak:  T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü “Dünya Denizciliğindeki Son Gelişmeler Bülteni” YAYIM TARİHİ: 03.10.2022 SAYI: 2022-9

DİĞER YAZARLAR
Ahmet Acaroğlu
POLİTİK MAYINLAR  ve KÜLTÜREL TUZAKLAR 
Recep ÇINAR
Domuzdan post, gâvurdan dost olmazmış!      
ERCAN KERMAN
TÜRKİYE GLOBALLEŞMİŞ
Seyide ESEN
ETUS’la geçmişe yolculuk
Selçuk Duranlar
TEMSİL UYGULAMALARI
Zafer Dereli
EMEKLİLİK TALEBİNDEN  NE ZAMANA KADAR  VAZGEÇİLEBİLİR?
MELTEM BABACIK (dytmeltembabacik@gmail.com) (inst: 360beslenme)
KIŞ MEVSİMİNDE ZAYIFLAMANIN YOLLARI
Şükrü Akıllı
EMEKLİYİ YOK SAYARSANIZ….
NURAN İKİZ
Bir Yeni Yıl Hikâyesi
Doç. Dr. Yeliz YEŞİL
Stresle Başa Çıkmak İçin Çeşitli Tavsiyeler
Numan Özgür METİN
GÜNÜBİRLİK GÖKÇEADA
TURAN ŞALLI (Roman Sivil Toplum Gönüllüsü)
Roman vatandaşlar nerede?
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
M. ENİS ŞENSEVER
Anadolu Uygarlıklarından İzler – Panel ve Sergi (3)
HAMİT PUHALOĞLU
Kefenin Cebi Yok…
ŞAHVER HÖBEK
Çocuklarda Nefes Farkındalığı
Mehmet Ali ESMER
BİR YANGIN HABERİNİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
OLCAY DAL
Cumhuriyet nedir ?
Ertan Çekiç
İNSANLARA NE İSTEDİĞİNİ SORSAYDIM, DAHA HIZLI GİDEN AT ÜRETİRDİM
CELİL ÖZCAN
SAKARYA ZAFERİ’NİN 100. YILI KUTLU OLSUN!
İHSAN KÖSE
İZ BIRAKANLAR
Hüseyin Erkin
FİYATLARI YÜKSELEN KİMYASAL GÜBRE FOTOĞRAFI
ÖZCAN AYGÜN
EDİRNE GAZİ OSMAN PAŞA ORTAOKULUNUN KAZANDIĞI ULUSAL BAŞARI VE ÇANAKKALE SAVAŞLARININ 106. YIL DÖNÜMÜ
MUSTAFA ERSOY
MUHALEFET ETMEK, BOZGUNCULUK MU? İHANET ETMEK Mİ?
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
MESAFELER VE ÖLÇÜLER - ÖLÇÜTLER
Burhan Aytekin
19 Mayıs Gençlik Bayramı Kutlu Olsun
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER
Mehmet Ali ESMER
Hüsnü Sarıgül
ABDULLAH GÜRGÜN
ŞAHVER HÖBEK