MELTEM BABACIK (dytmeltembabacik@gmail.com) (inst: 360beslenme)
İKLİM DESTEKLİ BESLENME NEDİR?
Yayın Tarihi: 07 Ekim 2022, Cuma
Diğer Yazıları

Küresel bir sorun olan iklim krizinde, en büyük paylardan biri de gıda sistemleridir. Gıda sistemlerinin özellikle sera gazları emisyonu, su gereksinimi ve arazı kullanımı açısından çok yönlü etkileri vardır. Günümüzde hayvansal içeriği yüksek gıdalara talebin çoğalmasıyla birlikte enerji, su ve toprağa olan ihtiyaç artmaktadır. Artan dünya nüfusuna yeterli ve dengeli bir beslenme düzeni sağlanırken çevrenin yük kapasitesini aşmamak için diyetlerin çevresel zararını göz önünde bulundurmak zorunlu bir ihtiyaçtır. Örneğin et, yumurta, süt gibi hayvansal gıdaların sebze ağırlıklı beslenmeye göre daha çok tercih edilmesi karbon salınımını artırmaktadır. Protein kaynaklarının üretimi ve işlenişi sonucu ortaya çıkan metan gazı emisyonuna sebep olan hayvancılık sektörü yerine proteinin kurubaklagil ve tahıllardan karşılanması halinde sera gazı emisyonunda ortalama 5 milyar tonluk büyük bir fark oluşturmaktadır. Bir başka örnek: sığır eti üretimi ve bir porsiyon kuru fasulye üretimi için harcanan su miktarları ölçülmüş ve sırasıyla 1211 ve 220 litre olduğu saptanmıştır.

Gıda tüketimi ve sürdürülebilirlikleri değerlendirildiğinde iklim destekli beslenmenin insanlık için en faydalı hareket olacağı öngörülmektedir.  Bu yüzden alternatif bitki bazlı diyet kalıpları oluşturulmuştur. Yapılan çalışmalar; bitki bazlı diyetlerin kan şekeri ve kan lipid seviyesi kontrolü, diyabet, hipertansiyon, bazı kanser türleri, crohn hastalığı ve kalp hastalıkları gibi sağlık sorunları için etkili bir ilaçsız tedavi şekli olduğunu göstermektedir.

Günümüzde batı tarzı beslenmenin içeriğini ve omnivor (hem etçil hem otçul) beslenmenin de çoğunu oluşturan gıdalar; diyabet, obezite, kalp-damar hastalıkları gibi kronik sağlık sorunlarıyla aslında doğrudan ilişkilidir. Bu durumdan dolayı bitkisel gıda çeşitliliği fazla olan diğer diyet alternatiflerine geçiş yapmamız gerekmektedir. Bu yüzden vegan, vejetaryen veya Akdeniz diyeti gibi bitki bazlı diyetler, hem iklim destekli olarak kabul edilmiş hem de sağlık açısından daha faydalı bulunmaktadır.

Son beslenme önerileri ise çevresel kaygılar nedeniyle hayvansal kaynaklardan alınan proteinin azaltılmasını, bunun yerine bitkisel kaynaklardan alınan proteinin arttırılmasını söylemektedir. Örneğin hayvansal proteine alternatif gıdaların (kinoa, soya, bezelye, diğer bakliyatlar, kabuklu yemişler) tanıtılması ve ana bitkisel yağ kaynağı olarak zeytinyağının tüketilmesi, diyetlerin daha sağlıklı ve çevre dostu olmasını sağlayacaktır. Hatta çok çeşitli seçenekleri bulunan soya gıdalarının (taze soya fasulyesi, kurutulmuş soya fasulyesi, soya peyniri/tofu, soya sütü, soya sosu, soya fasulyesi yağı) zenginliği diyetlere hareketlilik kazandırmaktır. Son on yılda yapılan araştırmalara göre, fermente soya ürünlerinin kolesterol ve trigliserit konsantrasyonlarını azaltabileceğini kanıtlamıştır. Bu lipid düşürücü etkilerine ek olarak fermente soya ürünlerinin; diyabet, kan basıncı, koroner kalp hastalığı, meme kanseri ve prostat kanseriyle ilgili sorunların etkilerini azaltmada da etkili olduğu çalışmalarda anlamlı sonuç vermiştir. Ayrıca bitki bazlı diyetler lif/posa, potasyum ve vitamin C açısından da zengin bir içeriğe sahiptir.

DİĞER YAZARLAR
Ahmet Acaroğlu
POLİTİK MAYINLAR  ve KÜLTÜREL TUZAKLAR 
Recep ÇINAR
Domuzdan post, gâvurdan dost olmazmış!      
ERCAN KERMAN
TÜRKİYE GLOBALLEŞMİŞ
Seyide ESEN
ETUS’la geçmişe yolculuk
Selçuk Duranlar
TEMSİL UYGULAMALARI
Zafer Dereli
EMEKLİLİK TALEBİNDEN  NE ZAMANA KADAR  VAZGEÇİLEBİLİR?
MELTEM BABACIK (dytmeltembabacik@gmail.com) (inst: 360beslenme)
KIŞ MEVSİMİNDE ZAYIFLAMANIN YOLLARI
Şükrü Akıllı
EMEKLİYİ YOK SAYARSANIZ….
NURAN İKİZ
Bir Yeni Yıl Hikâyesi
Doç. Dr. Yeliz YEŞİL
Stresle Başa Çıkmak İçin Çeşitli Tavsiyeler
Numan Özgür METİN
GÜNÜBİRLİK GÖKÇEADA
TURAN ŞALLI (Roman Sivil Toplum Gönüllüsü)
Roman vatandaşlar nerede?
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
M. ENİS ŞENSEVER
Anadolu Uygarlıklarından İzler – Panel ve Sergi (3)
HAMİT PUHALOĞLU
Kefenin Cebi Yok…
ŞAHVER HÖBEK
Çocuklarda Nefes Farkındalığı
Mehmet Ali ESMER
BİR YANGIN HABERİNİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
OLCAY DAL
Cumhuriyet nedir ?
Ertan Çekiç
İNSANLARA NE İSTEDİĞİNİ SORSAYDIM, DAHA HIZLI GİDEN AT ÜRETİRDİM
CELİL ÖZCAN
SAKARYA ZAFERİ’NİN 100. YILI KUTLU OLSUN!
İHSAN KÖSE
İZ BIRAKANLAR
Hüseyin Erkin
FİYATLARI YÜKSELEN KİMYASAL GÜBRE FOTOĞRAFI
ÖZCAN AYGÜN
EDİRNE GAZİ OSMAN PAŞA ORTAOKULUNUN KAZANDIĞI ULUSAL BAŞARI VE ÇANAKKALE SAVAŞLARININ 106. YIL DÖNÜMÜ
MUSTAFA ERSOY
MUHALEFET ETMEK, BOZGUNCULUK MU? İHANET ETMEK Mİ?
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
MESAFELER VE ÖLÇÜLER - ÖLÇÜTLER
Burhan Aytekin
19 Mayıs Gençlik Bayramı Kutlu Olsun
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER
Mehmet Ali ESMER
Hüsnü Sarıgül
ABDULLAH GÜRGÜN
ŞAHVER HÖBEK