M. ENİS ŞENSEVER
   ÇOCUK GÖZÜYLE YORUMLAR (2)
Yayın Tarihi: 06 Mayıs 2022, Cuma
Diğer Yazıları

   Karışık Tipler:

Hem görücü hem de yapıcı özellikleri barındıran endüstriyel tipteki bu çocuklar % 90oranıyla çoğunluğu oluştururlar. Cetvel ,pergel gibi diğer resim araç ve gerekçelerini kullanmada üstün yeteneklidirler. Gerek çizgi,  gerek boya, gerekse üç boyutlu çalışmalarda oldukça başarılıdırlar.

     Tabi bir de   6 – 12 yaş aralığında ‘’Çocuk Resimlerinin Özelikleri’’ vardır.  

     Düzleme özelliği:

Bu gurup çocuklar okul öncesi ve birinci kademe birinci basamak da sık rastladığımız bir durumdur. Mantıksal bir bütünlüğe henüz ulaşmamış bu çocuk resimlerinde,  çizim yaptığı kağıdın özelliği olarak düz bir yüzeydir. Henüz perspektif  ve derinlik kavramı  oluşmadığından , bende nesneleri düz olarak yapabilirim düşüncesi ile çalışırlar. Bir masa çizecekse dört bacağını sağa sola yatırarak çizer. Bir yol çizecekse geriye doğru kısalma olmaz, kağıdın altından başlar ve kağıdın üst kenarına doğru uzanır. Solunda yada sağında ağaçlar ve evler yatırılarak çizilir. Görüldüğü gibi değil düşüncelerini kağıt zemine uydurarak yapılan çizimlerdir. Sanki yukarıdan kuş bakışı gibi resimler ortaya çıkar. Eğer perspektif gereği bakıldığında masaya hangi açıdan bakılıyorsa arkada kalan iki bacak kısmen görülür . Ancak masanın dört bacağı varsa   dördü de görülmelidir.

      Tamamlama özelliği:

Yine bu yaş aralığında doğaya dıştan değil içten, merkezden bakarak görmeye çalışırlar. Doğa dört yanı  ile gösterilir. Derinlik kavramı ,kapanan kapatan form algısı, bir nesne önde iken arkadaki nesneyi engellediği kapattığı anlayışı henüz gelişmediği için,gördüğü bildiği her şeyi göstermek ister.Bir okul ve bahçesini düşünelim. Okulu çevreleyen duvarlar yüzünden iç bahçesini göremeyiz. Ama o bunu göstermek isteyecektir. Düzleme özelliği gibi duvarları sağa ve sola yatıracaktır. Varsa ağaçlar basketbol sepeti vb tek tek yatırır. Bildiği ne varsa sıralar.    

       Boy hiyerarşisi özelliği:

Çocuk yada erişkin insan ayrımını yapabilmelerine rağmen kişilerin  üzerinde ki baskıları, onların  etkin rolleri ile sevmediği kişileri ufak tefek , yücelttiği ve değer verdiği kişileri çok daha iri çizebilmeleridir. Minyatür geleneğinde ki çizim özelliklerini tamda bu  çocuk resimlerinde görebiliriz. Bir minyatürde Atlı süvari tada piyade erler daha ufak fakat at üstündeki padişahın yada vezirin daha büyük çizilmesi gibi diyebiliriz.

        Saydamlık özelliği:

Tüm diğer özellikleri de içinde barındırarak bir üst kimliğe taşırlar. Bütünlük endişesi ile daha detaylı bir sıralamaya giderler. Diyelim ki bir okul yada ev olsun.  Okulun içinde sınıflar var. Sınıflarda masa ve sıralar var. Öğretmenin kullandığı yazı tahtası ve soba var. Eskiden sobalarla ısınılırdı. Çocuk hepsini bildiği için okul çiziminde duvarın arkasındakini de eşyaları ile göstermek ister.  Hatta sınıfın içindeki arkadaşlarını da çizmek ister.  Hatta buna röntgenci bakış da denir.

       Bütün bu özellikler gelişim evresinde ilkokul birinci kademe birinci ve ikinci basamaklarda, 1.2. ve 3 sınıflarda görmeye alışık olduğumuz tablodur. İlkokul ikinci kademesinde,  4 ve 5. Sınıflarda bu özellikler yerini Nesnel Gerçekçi Anlatım basamağına bırakır. Artık yer çizgisi kağıdın alt kenarı değildir. Uzayıp giden yollar geriye doğru yatırılır ve kısalmayı görebiliriz. Yine de akarsular yakınlaştıkça büyümesine rağmen dağların tepesinden akıp gelir. Nispeten perspektif olgusu oluşmaktadır. Boy hiyerarşisinde ki  gibi çok önemsenen kişinin dört  katlı ev boyunda çizilmesi bitmiştir.  Oran ve orantı kavramını  gözlemlemeye başlarız. İlk Sembol, Şematik anlatım basamağı geride kalmıştır. İnsan figürlerinde nesnelerde gerçekçi anlatım başlar. Nesnel Gerçekçi Anlatımın ikinci basamağı, ortaokul döneminde , 12 ve 13 yaşlarında artık hareketli ifadeler devreye girmeye başlar. Koşan ip atlayan çocukların çizimleri gibi. 14 yaş ve sonrasını Artistik anlatım basamağı olarak tanımlıyoruz. Lise döneminde resmin tüm plastik unsurlarını, tasvirden kavramsala soyutlama düzeyinde sanatsal ifadelerin tümünü görebilmekteyiz. (Resim – 5 / 5.A)

      Bu açıklamalarımızın nedeni, bu ustalardan yorumlar projesinde 4 ile 14 yaş aralığında ki çocukların çalışmalarına yansıyan özelliklerinin tipik göstergelerini sizlere sunmak ve bu kılavuz eşliğinde sizlerinde değerlendirme yapabilmenizi sağlamak içindir. Şimdi 5 örnek resim ve yorum görsellerini aldık. Şimdi bunun paralelinde çocuklarınızın ve torunlarınızın çizimlerini bu gözle  görmenizi ve yorumlamanızı istiyoruz.  Sevgilerimizle.

 

DİĞER YAZARLAR
Ahmet Acaroğlu
POLİTİK MAYINLAR  ve KÜLTÜREL TUZAKLAR 
Recep ÇINAR
Domuzdan post, gâvurdan dost olmazmış!      
ERCAN KERMAN
TÜRKİYE GLOBALLEŞMİŞ
Seyide ESEN
ETUS’la geçmişe yolculuk
Selçuk Duranlar
TEMSİL UYGULAMALARI
Zafer Dereli
EMEKLİLİK TALEBİNDEN  NE ZAMANA KADAR  VAZGEÇİLEBİLİR?
MELTEM BABACIK (dytmeltembabacik@gmail.com) (inst: 360beslenme)
KIŞ MEVSİMİNDE ZAYIFLAMANIN YOLLARI
Şükrü Akıllı
EMEKLİYİ YOK SAYARSANIZ….
NURAN İKİZ
Bir Yeni Yıl Hikâyesi
Doç. Dr. Yeliz YEŞİL
Stresle Başa Çıkmak İçin Çeşitli Tavsiyeler
Numan Özgür METİN
GÜNÜBİRLİK GÖKÇEADA
TURAN ŞALLI (Roman Sivil Toplum Gönüllüsü)
Roman vatandaşlar nerede?
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
M. ENİS ŞENSEVER
Anadolu Uygarlıklarından İzler – Panel ve Sergi (3)
HAMİT PUHALOĞLU
Kefenin Cebi Yok…
ŞAHVER HÖBEK
Çocuklarda Nefes Farkındalığı
Mehmet Ali ESMER
BİR YANGIN HABERİNİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
OLCAY DAL
Cumhuriyet nedir ?
Ertan Çekiç
İNSANLARA NE İSTEDİĞİNİ SORSAYDIM, DAHA HIZLI GİDEN AT ÜRETİRDİM
CELİL ÖZCAN
SAKARYA ZAFERİ’NİN 100. YILI KUTLU OLSUN!
İHSAN KÖSE
İZ BIRAKANLAR
Hüseyin Erkin
FİYATLARI YÜKSELEN KİMYASAL GÜBRE FOTOĞRAFI
ÖZCAN AYGÜN
EDİRNE GAZİ OSMAN PAŞA ORTAOKULUNUN KAZANDIĞI ULUSAL BAŞARI VE ÇANAKKALE SAVAŞLARININ 106. YIL DÖNÜMÜ
MUSTAFA ERSOY
MUHALEFET ETMEK, BOZGUNCULUK MU? İHANET ETMEK Mİ?
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
MESAFELER VE ÖLÇÜLER - ÖLÇÜTLER
Burhan Aytekin
19 Mayıs Gençlik Bayramı Kutlu Olsun
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER
Mehmet Ali ESMER
Hüsnü Sarıgül
ABDULLAH GÜRGÜN
ŞAHVER HÖBEK