M. ENİS ŞENSEVER
ÇOCUK GÖZÜYLE YORUMLAR (1)
Yayın Tarihi: 05 Mayıs 2022, Perşembe
Diğer Yazıları

   23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk bayramına özel olarak Trakya Üniversitesi ve Sezai IRMAK Art Academy' nin birlikte oluşturdukları ortak bir projenin ürünü olarak açılan sergiden bahsedeceğiz.  Bilindiği gibi 23 Nisan 1920 TBMM'nin açılış tarihidir. Sayın Rektörümüz Prof. Dr. Ehan TABAKOĞLU serginin açılışında yaptığı konuşmasında ilk meclisin açılışının 102. Yılını kutluyoruz . Ulusal egemenlik ve Çocuk bayramı olarak Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK'ün bu günü çocuklara armağan ettiği anlamlı günde çocuklara verilen önemden bahsetti.  Ayrıca ulusal bağımsızlığımız için şehit olan kahramanlarımıza Allah tan rahmet diliyorum dedi.  Bizde aynı dilek ve temennilerde bulunuyoruz.  Başta  Mustafa Kemal ATATÜRK olmak üzere tüm kurtuluş savaşı şehitlerimizin ruhları şad olsun .

       Trakya Üniversitesinin kuruluşunun 40. Yılı, Güzel Sanatlar Fakültesinin de kuruluşunun 17. Yılı ve eğitime başlamasının da 14. Yılında böylesine anlamlı bir sergi hayata geçmiş oluyor.  20 Akademisyen hocan farklı tekniklerden oluşan eserlerini 43 çocuk tarafından yorumlanıyor olması serginin özelliğini oluşturuyor. Doç. Ayhan ÇETİN'in yorumuyla, bir tarafta tecrübeye dayalı bilgi donanımlı usta bir dil diğer tarafta çocuğun dünyasında irdelediği saf bir dille oluşturduğu çocuk gözüyle bir bakış olarak ele alınan bu çalışmalar. Güzel Sanatlar Fakültesi ve Sezai Irmak Sanat Akademisi Resim Bölümü ile ortak projenin hayata geçirilmesi. Bu projenin Fakülte ayağında sayın Dekanımız Prof. Melihat TÜZÜN hocamız, projenin koordinasyonunu sağlayan sayın Doç. Ayhan ÇETİN, S. IRMAK Sanat Akademisi proje sorumlusu sayın Beyda ÇETİN ve tüm katılımcı hocalarımıza tüm katılımcı öğrencilerimize çok teşekkür ediyoruz.  Sergi  23.Nisan – 8.Mayıs 2022 tarihleri arasında Karaağaç  Güzel Sanatlar Fakültesi  Fuaye Galerisinde gezilebilir.( Sergi Açılışı Fotoğrafı)  

      Doç. Ayhan ÇETİN in aynı anda ve aynı kapsamda  Osman İNCİ müzesi Sanat Galerisinde, Yüksel Yeşil İlkokulu öğrencileri tarafından yorumlanan 38 yeni çalışması ‘’ Hocanın eserlerinden minik yorum’’ adıyla izleyicilerin ilgisine sunulmuştur. Bu sergi de 23. Nisan / 10. Mayıs 2022 tarihlerinde gezile bilir. ( Minik Yorum)

      Aslında Eğitim Fakültesinde yapılması gereken bir deneyimin bu ortak proje ile hayata geçirilmesinden mutluluk duydum.  Bu sergi proje olarak çok önemli bir test olmuştur.  Bunu yanı sıra Fakülte öğrencilerine Y. Lisans tezi dahi yaptırılabilir. Sanat Eğit Bilimi kapsamında çok değerli bir çalışma olduğunun da altını çizelim.

       Görsel Sanatlar Eğitimi başlı başına uzmanlık isteyen bir disiplindir. O nedenle okullarda biz sanatçı değil öğrenci yetiştiriyoruz.  Ancak çocuğu tanımamızda görsel sanatlar çok önemli bir araçtır.  Böyle bir çalışma yapılması özellikle eğitim bilimleri açısından çok önemlidir. Çocuk resimleri Pedagoglarca ayrı bir kategoride değerlendirilir. Nedeni, gelişim evresinde ruhsal ve grafiksel gelişimi doğrultusunda farklı ekonomik ve sosyal çevrelerden gelen çocukların resimler yolu ile hayata karşı tutum ve becerilerinin de ölçülmesidir. Bunlar sadece sıradan çizimler değildir. Yaşama dair örtülü mesajlar içerir. Bu resimlerle IQ seviyelerini de gözlemlemiş oluruz.  Bu çağdaki çocukların resimleri ile psişik dünyalarına girmiş oluruz.  Bu çizimlerle bir anlamda seviye tespitini de sağlamış oluruz. Prof. Dr. Haluk YAVUZER in ‘’ Resimleriyle Çocuk ‘’ kitabını da buradan önereceğim.  2.5 yaşında Karalama basamağından sembolik  ve şematik anlatım basamağından görsel ifade aşamasına kadar bir dizi süreci gözlemlemiş oluruz.  Çok meşhur kafadan bacaklı ( 3 ve 4 yaşlarda)ve çöp adam dan( 5 ve 6 yaşlarda)yola çıkarız. Çocuğun zihinsel gelişimini karalama evresinde, başladığı bir noktadan elini kaldırmadan tekrar başladığı noktaya doğru çizdiği eğrisel dairenin tamamlanması çok önemli bir aşamadır. MANDALA .  Bunu başarmış olmak zihinsel gelişiminin olumlu yönde olduğunun göstergesidir.  Bu ne kadar gecikirse zeka düzeyinin de ölçüsü olur. Diğer bir sıçrama noktası ise tek çizgiden çift çizgiye geçiş evresidir.  İkinci bir zihinsel sürecinde pozitif tamamlanması demektir. Çünkü çift çizgiyle nesne ve varlıkların kalınlıklarının hacminin algılanması sürecini bize verir. Sonraki aşamada resimlerinde yer çizgisi ve gök kavramı gelir. Renk öğesi ise tamamen psişik bir olgudur. Bu en son aşamada tahlil edilmelidir. Bu gün bile yetenek sınavlarında renk çalışması istenmesine karşı olan taraftayım.  İşin içine sınavı yapanın da psikolojisi gireceğinden her an yanlış değerlendirme etkisiyle genci seçememe olgusuyla karşı karşıya gelinebileceğini de belirtmek isterim.  Görsel sanatlar derslerinde çok büyük sorumluluğumuz var.  Renkli boya çalışmalarında renk körlüğü olan öğrencilerinde olabileceğini fark ederiz. Görme kusuru olan öğrencilerimizin velilerini uyarıp tedavisine de yönlendirmiş oluruz.  Eğitim de sorun resim yolu ile çocuğun kendini ifade edebilmesidir.  Her ne kadar yaratıcı çocuk faaliyeti olarak da geçse de, çocuk resimleri sanat değildir. Çocuk resimlerine sanatçı gözüyle bakmak en büyük yanlışımız olur. (Resim – 1 / Resim- 1.A/ 1.B)

       Sezai IRMAK bey de, bu çocuklar 10 sene sonra bu hocalarını fersah fersah geçecekler dedi. Bu etkinliklerde yer alan çocuklar çok özel seçilmiş gelmiş çocuklar. Art Academy de resim çalışmalarına katılan çocuklar. Bu sözleri doğal karşılıyorum. IQ seviyeleri yüksek ve dezavantajlı olmayan çocuklar.

Doğuştan gelen yetilerimiz işlendikçe gelişir. Yoksa körelir gider. Aslında özel yetenekli çocuklar dışında bütün çocukların eğitiminde görsel sanatların apayrı bir yeri olmalıdır. Yetişek diye tanımladığımız öğrenciler el ve beyin korelasyonu sonucu bir dizi davranışlar kazanırlar. Duyuşsal , bilişsel ve pisikomotor davranışlar diye biliriz. Beynin ve zeka gelişimi de uygulama ile bütünsellik kazanır. Homo Erektus – Ayağa kalkan insan ( Pirimat) olmasaydı bu evrim sürecinde ellerimiz tutma yürüme dışında bir fonksiyon – işlev kazanamayacaktı.  Teorik dersler, pratik dediğimiz uygulama alanı ile hayata geçmiyorsa bir anlamı kalmaz. Ezberden öteye kalıcı değer kazanmaz. O nedenle eğitim de beş duyumuz içinde görme duyumuz % 87 gibi çok yüksek bir rakama tekabül eder.  Bunu hem gözlem hem de yansıtma ve aktarma aracı olarak el uzluğu ile pekiştirmek gerekiyor. Abidin DİNO nun elleri aklıma geliyor. Neden eller ? Bizi Homo Sapiens Sapiens aşamasına ellerimiz getirdi. Beyin kapasitesinin artışında ellerimiz ön plandadır. O nedenle araç ve gereç kullanımına önem vermeliyiz.  Eğitimde Demonstrasyon denilen gösterip yaptırma yöntemi de bu açıdan çok önemlidir. Hangi ders olursa olsun derse materyalsiz girilmemelidir. BAUHAUS un iş içinde eğitim modeli  İsmal Hakkı TONGUÇ ile ( Tonguç Baba) Köy Enstitülerine girmiştir.  Köy Enstitülerinin

‘’ Yaparak yaşayarak’’ öğrenme modelinin tamda merkezini oluşturmaktadır.  O nedenle Köy Enstitülerinde Resim, Müzik ve Spor en önemli derslerdi.Bu derslerde başarılı olamayan sınıf geçemezdi. Her öğrenci bir enstrüman çalmayı becermeliydi ( Keman, mandolin vb) Anlıyoruz ki kişisel ve bilişsel gelişimimizin merkezinde el uzluğumuz yatmaktadır.

      Bu sergide çocukların yorumları da ‘’Çocukta Yaratıcılık’’ konusunu ağırlıklı olarak bu deneyimde kendisini belli ediyor. Buda Sanat ve İş eğitimi ile uygulamalarında kendini gösterir.  Peki, yaratıcılık nedir ?. Genel anlamda kişinin eski bilgi ve yaşantılarına dayanarak yeni nesne ve düşünceler ortaya koyma olayına öğretimde yaratma diyoruz. Kişinin sentez yapma gücü ve yeteneğidir.  Dolayısıyla yaratıcı kişi sorunlara yeni çözüm yolları bulan, karmaşık ilişkiler ağı içinde yeni bir dizge bir bireşime (Sentez) gidebilendir. Yaratıcılıkta yeni, özgün ve bütünlük esas dır. Yaratıcılığın ilk koşulu, çok çalışmaktır. Deneyimler , gözlemler ve araştırma bu uğraşının temelini oluşturur. İkinci koşul da algılardır. Doğayı, çevremizi ve sanat eserlerini inceleme aslında algılar toplama ve biriktirmemize yarar. Bu saydığımız ortam içinde , ister birey ister çocuklar veya sanatçılar bu topladıkları algıları özümseyerek yaratırlar. Kişiye özgü davranışlar geliştirmenin yoludur.  Öyleyse çocuklarda yaratıcılık bilinç altı ve bilinç üstü birikimlerin çatışması ile  ortaya çıkar. Çocuğu doğa ile kaynaştırma çevre ile bütünleştirme, bu ortamı hazırlama sanat eğitimcisin görevidir. Bu işlev yerine getirilirse çocuğun yaratıcı yeteneği gelişecektir. Analiz ve sentez yapma gücüne ulaşabilmesi zihinsel devingenliğin sonucu ortaya çıkar. Yaratıcı zekanın rolü de burada başlar. ( Resim – 2 / 2.A / 2.B ) ( Resim – 3 / 3.A)

  

        Çocukların psikolojik farklıkları ile yaratıcı aşamada davranışlarına da yansır. Sanat eğitimcileri çocukları görücü, yapıcı ve karışık tipler olarak ayırdıkları gibi çekingen ve cesaretli çocuklar diye başka bir ayrımda yaparlar. Bunun da sebebi , çevre faktörü olduğunu belirtelim. Gelişim aşamasında köy, şehir, aile, okul, sosyal çevre ve oyun arkadaşları bütünlükle çevre olgusuna dayanır. Çocuklarda yaratıcılığı geliştiren ve  engelleyen etmenlerde burada saklıdır.

Görücü Tipler:

Resimlerinde konuyu bütünü ile ele alır. Bir insan bir hayvan yada ağaç olsun, çizerken ayrıntıya girmeden tümünü çevrel kontur çizimi gibi tamamlar. Sanki eşyanın siluetini çıkartır. Renkli çalışmalarında da bunu görebiliriz. Renkli çalışmalarda daha cesurdurlar. ( Resim- 4 / 4.A)

Yapıcı Tipler: ( İnşacı Tipler)

Bu çocuklar nesneleri parçalar halinde düşünürler. Bir varlığın çiziminde bütünü oluşturan elemanlar parçalar ayrı ayrı çalışılıp birleştirilir. Önce ayrı olarak görür sonra birleştirirler. Daha bilinçli renk anlayışına sahiptirler. Üç boyutlu anlatımlarda çok başarılıdırlar.

DİĞER YAZARLAR
Ahmet Acaroğlu
POLİTİK MAYINLAR  ve KÜLTÜREL TUZAKLAR 
Recep ÇINAR
Domuzdan post, gâvurdan dost olmazmış!      
ERCAN KERMAN
TÜRKİYE GLOBALLEŞMİŞ
Seyide ESEN
ETUS’la geçmişe yolculuk
Selçuk Duranlar
TEMSİL UYGULAMALARI
Zafer Dereli
EMEKLİLİK TALEBİNDEN  NE ZAMANA KADAR  VAZGEÇİLEBİLİR?
MELTEM BABACIK (dytmeltembabacik@gmail.com) (inst: 360beslenme)
KIŞ MEVSİMİNDE ZAYIFLAMANIN YOLLARI
Şükrü Akıllı
EMEKLİYİ YOK SAYARSANIZ….
NURAN İKİZ
Bir Yeni Yıl Hikâyesi
Doç. Dr. Yeliz YEŞİL
Stresle Başa Çıkmak İçin Çeşitli Tavsiyeler
Numan Özgür METİN
GÜNÜBİRLİK GÖKÇEADA
TURAN ŞALLI (Roman Sivil Toplum Gönüllüsü)
Roman vatandaşlar nerede?
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
M. ENİS ŞENSEVER
Anadolu Uygarlıklarından İzler – Panel ve Sergi (3)
HAMİT PUHALOĞLU
Kefenin Cebi Yok…
ŞAHVER HÖBEK
Çocuklarda Nefes Farkındalığı
Mehmet Ali ESMER
BİR YANGIN HABERİNİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
OLCAY DAL
Cumhuriyet nedir ?
Ertan Çekiç
İNSANLARA NE İSTEDİĞİNİ SORSAYDIM, DAHA HIZLI GİDEN AT ÜRETİRDİM
CELİL ÖZCAN
SAKARYA ZAFERİ’NİN 100. YILI KUTLU OLSUN!
İHSAN KÖSE
İZ BIRAKANLAR
Hüseyin Erkin
FİYATLARI YÜKSELEN KİMYASAL GÜBRE FOTOĞRAFI
ÖZCAN AYGÜN
EDİRNE GAZİ OSMAN PAŞA ORTAOKULUNUN KAZANDIĞI ULUSAL BAŞARI VE ÇANAKKALE SAVAŞLARININ 106. YIL DÖNÜMÜ
MUSTAFA ERSOY
MUHALEFET ETMEK, BOZGUNCULUK MU? İHANET ETMEK Mİ?
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
MESAFELER VE ÖLÇÜLER - ÖLÇÜTLER
Burhan Aytekin
19 Mayıs Gençlik Bayramı Kutlu Olsun
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER
Mehmet Ali ESMER
Hüsnü Sarıgül
ABDULLAH GÜRGÜN
ŞAHVER HÖBEK