Mehmet Ali ESMER
BİR YANGIN HABERİNİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
Yayın Tarihi: 31 Mart 2022, Perşembe
Diğer Yazıları

Şehrimizde bulunan bazı tarihi eserlerin bağımsız bölümleri, ilgili kurumlarca icara verilmek suretiyle Dönerci, Restoran, Kafe vb. işyerlerine dönüştürülmekte ve dönüştürülmesine izin verilmektedir. Bu iş yerlerinin işlevi gereği mutfak kısımları ilgili donanım, mevcut mekâna zorlama düzeneklerle monte edilmektedir. Elbette ki bu oluşum iş yerlerinde yangın tehlikesi karşı büyük riskler getirmektedir. Zira mevcut mekân sonradan yapılacak olan her işleve uygun inşa edilmediği için bu tip sorunların çıkması kaçınılmaz olmaktadır. Hele ki söz konusu mekân Taşınmaz Kültür Değeri olarak tescillenmişse bu işleri daha da zorlu hale getirmekte beraber, ilgililere de ciddi bir sorumluluk yüklemektedir. Anlaşılan o ki, kimsenin bu “zorluk” ve “sorumluluk” kelimeleriyle bir işi yok. 

Yeme-içme amaçlı bu tip iş yerleri, kendilerine uygun olmayan tarihi tescilli yapıları seçmesinin ana nedenleri; mekânın uygun bedelle tutulması, konum itibarı ile işlek bir yerde olması, ticari getirisi vs. sayılabilir. Esas olay bundan sonra başlamaktadır. Söz konusu tescilli yapıların iç tanzim ve tadilatı yapılırken, sonradan yapılan birçok müdahale, daha başlangıçta o tarihi esere ciddi bir biçimde zarar vermektedir.  Tadilatı yaptıran kişilere sorarsan, Benden öncekiler yapmış yaptırmış benim hakkım yok mu gibi bir mantık üreterek hatayı ısrarla üstelemektedirler. Yani kısa vadedeki duygusal(!) çıkarlar, uzun vadede oluşacak riskleri bastırıveriyor. Tıpkı bir çok tarihi camide gördüğüm benzeri manzara gibi… O güzelim camilerin kesme taş kalın beden duvarlarını rastgele delerek, cephe duvarına klima cihazı monte edilmesi gibi. Milletin malı olan ve kendisine emanet edilmiş olan bir eserde bunu yapanyaptıran ve yapılmasına göz yumanlar sesini çıkarmayanlar şunları hiç düşünmüyorlar;

 1. Daha cihazın montajı esnasında tarihi taşlara geri dönüşümsüz hasar verdiğini (hem de kimseye danışmadan),

2. Cihaz çalışırken ürettiği ve üzerinden sızan zehirli sıvılarla devamlı yapı taşlarının yüzeyini eriterek, siyah bir kir lekesi bırakarak kalıcı hasar verdiğini,

3. Ardından da bu cihazı çalıştırmak için mevcut elektrik sistemi üzerine (yerden ısıtma aparatları vb. gibi) hesapsızca ilave edilen elektrik tesisatıyla, mevcut elektrik panolarının yükü arttırılıp, yapının yangın riskini katlayarak arttırması,

4. Tarihi eserlerin dış cephelerine eklenen ve sözde zaruri yapılması gereken her ilave cihaz, o tarihi yapının özgün dokusunu bozması…

Bir gün bir Cami hocamıza; Hocam sen bunu yapmak için izin aldın mı, aldıysan kimden aldın ve nasıl yaptırdın diye sorduğumda hocamızın doğrudan cevabı; Ne yani bizim de çağdaş imkânlardan faydalanma hakkımız yok mu  oldu. Bilgili ve agâh olmasını beklediğim bu hocamızın sualime absürt soru ile cevap vermesi beni bir hayli şaşırtmıştır. İşin en garibi de orada kullandığı Bizim kelimesi olmuştur. Yani koskoca milli bir servet, sadece onun üzerinde tasarruf edebilecek bir mal haline gelivermiştir. Sahiplenmek güzel bir şey ama zarar verircesine olmamak kaydıyla tabii…

Ülkemizde hiç bir vicdani yaptırımın olmaması (esasında var da), özellikle tarihi eserleri koruma bilincinin, yani toplumsal çıkarların kişisel faydaların gerisine atılması gibi faktörler maalesef Edirne'mize ve ülkemize akla havsalaya sığmayacak kadar derin kayıplar, derin yaralar yaşatmaktadır. Hem de geri dönülmez bir biçimde.

Edirne'de yanıp kül olan her konak, terk edilmişliğin ve umursamazlığın verdiği çaresizlikle yitip giden ve tarihe tanıklık etmiş her ecdat yadigârı eser, rant için unutulan her mezarlık ve mezar taşları… Sanırım, bize ait ve tapu senedi değerinde olan bu tarihi mirasımızın her parçasının tanıklığı, bir gün geldiğinde elbette kaçınılmaz olarak çok aranacaktır. Zaten yapılan hatalar günümüzde öyle bir hal aldı ki; artık yapılan hatalar değil, yapanların işlediği hatalar “zaruretten ve mazeretten doğan doğrular” olarak algılanma sürecindedir. O hatalar neticesinde ise başlangıç olarak işte böyle ön felaketler sık sık kendini göstermektedir. Fizibilitesi akıl terazi ile yapılmayan her işin felaketle sonuçlanması küçük bir “tedbirsizlik” sözcüğü ardına itelenmemelidir. Görüldüğü gibi mızrak çuval ilişkisi…

Bir Vatan nasıl kaybedilir Bu tip küçük ölçekteki hatalar, küçük ölçekteki çıkarlara feda edilirse, işte böyle yavaş yavaş altımızdaki topraklar kayıp gider.

Yukarıda haber konusu olan çift taraflı felaket için çok basit bir öneri sunayım; Tarihi mekânlarda, tehlike arz eden uygunsuz işyeri kiralamalarına bir son verilmelidir. Böylece hem kiracı hem de tarihi eser korunmuş olur. İşyerlerindeki mekanik zorlamalar her zaman can ve mala bir risk getirir. Restoran veya Dönerci gibi yeme içme kültürüne hizmet veren benzeri iş yerleri için, kesinlikle sonradan dönüştürülecek mekânlar seçilmemelidir. Buna can ve mal kaybına önem veren ilgili kurumlarda izin vermemelidir. Bu tarz işyerlerini oluşturacak mekânlar Özgün Tasarım, Zaruri Mekanik Dizayn eseri olarak sıfırdan tasarlanıp inşa edilmelidir. Bu tarz işler için diğer ülkelerde olduğu gibi haliyle ülkemizde de her zaman mimarlık eğitimi alan ve işin uzmanı mimarlara ihtiyaç vardır. Bu işler o mimarların uzmanlık dâhilinde yürütülmelidir. Ama bizim işletmecilere sorarsanız, “Ne gerek mimara mühendise!..” biçiminde bir tavırlarla, zaten bu arkadaşların doğuştan mimar-mühendis(!) olduğu kanısına varabilmektedir. Rahmetli hocam Halûk Karamağaralı'nın tabiriyle “Milletleri mesleklerle ifade etseler Türkler Mimar olurdu” derdi. Hiç şüphesiz dünyada her şeyin bir mimarını icat eden başka bir millet yoktur herhalde Herkes yaptığı işin mimarı işte… Biliyorum, bazılarımız hastalanınca halâ doktor yerine anam-babam usulü şifacılara, üfürükçülere gidiyoruz. Bilmem iyi mi yapıyoruz, kötü mü Ama ben artık ülkem insanlarına durmadan “geçmiş olsun” demek istemiyorum.  “Bereketli, bol kazançlı olsun” demek istiyorum, “Her şey gönlünce olsun” demek istiyorum. Tabii her şey usul-ü adabı içerisinde, aklımızı işleterek, kamuya ve kamu mallarına zarar vermemek kaydı ile... Kalasınız sağlıcakla.

DİĞER YAZARLAR
ERCAN KERMAN
YUNANİSTAN’DA ROMANLAR
MELTEM BABACIK (dytmeltembabacik@gmail.com) (inst: 360beslenme)
GEBELİK DÖNEMİNDE DİYET YAPMAK DOĞRU MUDUR?
Selçuk Duranlar
ÇİN VE AB ULAŞTIRMAYA DEV YATIRIMLAR YAPIYOR
NURAN İKİZ
EFSANENİN 661. YILI
M. ENİS ŞENSEVER
Deniz BAYAV Atölyesi Resim Sergisi (3)
Ahmet Acaroğlu
DOĞAN  CAN  VE  BİZİM  ÇOCUKLAR 
Doç. Dr. Yeliz YEŞİL
Küçük Prens Kitabı ve Sözleri
Şükrü Akıllı
EKONOMİ Mİ? ÇEVRE Mİ?
Zafer Dereli
ÖĞRENİM MAZERETİ NEDENİYLE NAKLEN ATAMA
TURAN ŞALLI (Roman Sivil Toplum Gönüllüsü)
KIRKPINAR VE ROMANLAR
ŞAHVER HÖBEK
Çocuklarda Nefes Farkındalığı
Mehmet Ali ESMER
BİR YANGIN HABERİNİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
Recep ÇINAR
Yöneticilerin özellikleri!
Numan Özgür METİN
EDİRNE ALTINELLER GELENEKSEL EL SANATLARI FESTİVALİ
OLCAY DAL
Cumhuriyet nedir ?
Hüsnü Sarıgül
Suriyeliler denizde, Mehmetçik Suriye’de
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
Ertan Çekiç
İNSANLARA NE İSTEDİĞİNİ SORSAYDIM, DAHA HIZLI GİDEN AT ÜRETİRDİM
ABDULLAH GÜRGÜN
İLHAN KOMAN SAGUSU
CELİL ÖZCAN
SAKARYA ZAFERİ’NİN 100. YILI KUTLU OLSUN!
İHSAN KÖSE
İZ BIRAKANLAR
Prof. Dr. Özer ERGÜN
Kurbanda Hijyen ve Gıda Güvenliği Niye Önemli?
Hüseyin Erkin
FİYATLARI YÜKSELEN KİMYASAL GÜBRE FOTOĞRAFI
ÖZCAN AYGÜN
EDİRNE GAZİ OSMAN PAŞA ORTAOKULUNUN KAZANDIĞI ULUSAL BAŞARI VE ÇANAKKALE SAVAŞLARININ 106. YIL DÖNÜMÜ
MUSTAFA ERSOY
MUHALEFET ETMEK, BOZGUNCULUK MU? İHANET ETMEK Mİ?
Levent Büdüş
SİS DAĞILINCA
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
MESAFELER VE ÖLÇÜLER - ÖLÇÜTLER
Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
KORONAVİRÜS SALGINI SÜRECİNDE KAYGIMIZI YÖNETMEK
Derya Kurbay
Bunun sonu ne olacak?
Burhan Aytekin
19 Mayıs Gençlik Bayramı Kutlu Olsun
EKREM KANTUR
Devlet ihtiyaç sahiplerine destek oluyor!
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER
Mehmet Ali ESMER
Mehmet Ali ESMER
Hüsnü Sarıgül
ABDULLAH GÜRGÜN
ŞAHVER HÖBEK