Hüseyin Erkin
Nehirlerimizden anlaşmalar çerçevesinde faydalanmalı
Yayın Tarihi: 19 Ağustos 2020, Çarşamba
Diğer Yazıları

Meriç- Arda-Tunca nehirlerinden anlaşmalar çerçevesinde faydalanmalıyız.

20.000 km2’lik Balkan coğrafyasını drene edip, Edirne’de birleşerek verimli ‘Meriç Vadisi’ni oluşturan bu nehirler Edirnemiz için hayati önemlidir. Tarihsel süreçte bahçe sulaması ve su değirmenciliğinde, en önemlisi de su yolu ulaşımında kullanılmışlardır. Enez-Edirne-Filibe..su yolu taşımacışılığında önemli liman olmuştur. Geçmiş yıllarda üzerlerinde baraj depolamaları olmayan bu nehirler 16., 17., 18. yüzyıllarda bir çok büyük taşkınlara da sebep olmuştur. Taşkınlarla, ova alüvyon ve minerallerle beslenmiştir. Meriç–Arda–Tunca nehirleri ‘’Sınır aşan Sular’’ konumunda olup su hukuku, AB ve Birleşmiş Milletler tarafından oluşturulan sözleşme ve yönetmelikler, ilgili ülkelerce kabul edilmiştir. Türkiye–Yunanistan, 1923 Lozan antlaşması, 1934 ve 1937 ‘’Meriç Tabileri ve Kıyı Tahkimi’’ sözleşme protokolleri, 1955 ‘’Harza Projesi-Meriç vadisi havzası tanzimi’’ protokol anlaşması, 1963 ‘’Meriç nehri tahkimi protokol anlaşmaları…esaslarında Meriç nehrinin her iki ülke tarafından kontrol ve faydalanılması konularını kapsamaktadır. Bu esaslar doğrultusunda Meriç nehrinden ne yazık ki iki ülkenin de menfaatleri, protokoller doğrultusunda gerçekleştirilememiştir. Dışişleri ve DSİ bu esaslara sadık kalarak politikalarımızı yürütmektedir.

Meriç nehri tahkimi için Türkiye–Yunanistan ortak projesi olan Harza projesi uygulaması 1956 başlatılmış olup1974 Kıbrıs Barış Harekâtı ile intikaya uğramaştır. Nehir yatağının İpsala ilçesi dahilinde Peplos–Ferre arası düzenlenememiştir.  Özellikle 1963 yılı protokolü esasları doğrultusunda ‘’Türkiye–Yunanistan Meriç Ortak Projesi’’ Harza projesi devamı olarak yeniden gündeme getirilerek yapılmalıdır. Bu Protokol maddelerine göre; Meriç yatağı temizlenip tahkim edilerek uygun yerlere regülatörler yapılarak hem sulama hem de enerji üretmek mümkündür. Meriç Edirne Süvari Köprüsü, Uzunköprü Eskiköy, İpsala ilçesi Ferre Kupürü mevkilerine yapılacak Kauçuk gövdeli Barajlar ‘’RubberDam’’ ile sulama suyu temini mümkün olacak ve susuzluk sıkıntısı olmayacağı gibi Taşkınlarda kontrol edilmiş olacaktır.

Türkiye–Bulgaristan arasında Meriç–Arda–Tunca nehirleri ile ilgili 1968 yılında yapılan anlaşma ile nehirlerden ortak yararlanma ve taşkınlarda, zarar görülmemesi konusunda mutabık kalınmıştır. Maalesef bu anlaşma maddelerine yeterince uyulmayıp son yıllarda taşkınlardan zarar görülmüştür. Bulgaristan’da halen, bu nehirler üzerinde 24 baraj mevcut olup Arda üzerinde 3, Tunca üzerinde 4 büyük baraj mevcuttur. 2011 yılında Hamzabeyli Sınır Kapısı’na yakın Tunca üzerine bir baraj daha yapılmıştır. (Bu konu dışişlerinde gündeme getirildi mi? Yerel siyasette gündeme geldi mi?) Bu yıl kurak mevsim boyunca bu barajda tutulan suyun bir kısmı zaman zaman bırakılsa da Tunca Nehri debisinde azalmaya sebep olmuştur. Daha önemli bir uygulama da(bir defaya mahsus denerek yapılmıştır)  1993 yılında Bulgaristandan Tunca Nehri üzerinden 16 milyon metreküp suya tonu 0,13 dolardan satın alarak 1,9 milyon dolar ödenerek yapılmıştır. Bu uygulama umarız Bulgaristan tarafını su satma düşüncesine itmez.

AB ve Birleşmiş Milletler ‘’Sınır aşan ve sınır teşkil eden sular sözleşme ve yönetmelikleri’’çerçevesinde Türkiye–Yunanistan, Türkiye–Bulgaristan arasındaki anlaşma ve protokoller esaslarına göre Meriç nehri ve Tunca üzerine regülatörler yapılarak sulama suyu temini vetaşkın önleme imkanı yaratılacaktır. Hatta yarıda kalan ‘’Harza Projesi’’ Yunanistanla ortak olarak devam ettirilerek Meriç yatağı da ıslah edilerek temizlenebilir. 2010 yılından beri İnterreg projesi kapsamında Yunanistan ve Bulgaristan AB fonlarından Meriç nehri için hatırı sayılır paralar almıştır. Biz sadece Meriç yatağında 5 km.’lik temizlik yapmak için 4 milyon dolar alabildik.

Sonuç olarak; Edirne arazilerini sulayabilmek için, Pompaj depolamalı barajları biran önce tamamlamalıyız. Tunca regülatörüÇömlekköy Barajı, İpsala Korucuköy Barajı ödenek temin edilip ihale edilmelidir. Komşumuz  Yunanistan ve Bulgaristan ile Mevcut anlaşma ve sözleşmeler uyarınca nehirlerden ortak menfaatler kullanılarak faydalanmak pekala mümkündür. Bunların gündemde tutulup ilgili bakanlıklar nezdinde girişimde bulunulup hayata geçirilmesi Edirne ve ülkemiz için son derece önemlidir.

DİĞER YAZARLAR
ERCAN KERMAN
İNSANLIĞIN RUHSAL KIŞI
Ahmet Acaroğlu
KİM  ÖĞRETTİ  ALFABEYİ ? 
Recep ÇINAR
Devlet Adamlarına Öğütler!
Zafer Dereli
FİİLEN ÜST KADROLARIN GÖREVİNİN YAPILMASI O KADROYA SINAVSIZ ATANMA HAKKI VERİR Mİ?
Selçuk Duranlar
KRUVAZİYER TURİZM VE FERİBOT İŞLETMECİLİĞİ
MELTEM BABACIK (dytmeltembabacik@gmail.com) (inst: 360beslenme)
EMZİRME DÖNEMİNDE ZAYIFLAMAK MÜMKÜN MÜ?
NURAN İKİZ
CEP TELEFONLARINA ARAÇ MODU KONMALI
TURAN ŞALLI (Roman Sivil Toplum Gönüllüsü)
  DAVA ADAMI OLMAK-ROMAN DAVASI
Şükrü Akıllı
DOĞAYA SAHİP ÇIKMAK-KORUMAK BU MUDUR?
Doç. Dr. Yeliz YEŞİL
Oz Büyücüsü Filminin Anlattıkları
Numan Özgür METİN
SAKLI GÖL AĞVA ŞİLE GEZİ NOTLARIM
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
M. ENİS ŞENSEVER
Deniz BAYAV Atölyesi Resim Sergisi (3)
HAMİT PUHALOĞLU
Kefenin Cebi Yok…
ŞAHVER HÖBEK
Çocuklarda Nefes Farkındalığı
Mehmet Ali ESMER
BİR YANGIN HABERİNİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
OLCAY DAL
Cumhuriyet nedir ?
Hüsnü Sarıgül
Suriyeliler denizde, Mehmetçik Suriye’de
Ertan Çekiç
İNSANLARA NE İSTEDİĞİNİ SORSAYDIM, DAHA HIZLI GİDEN AT ÜRETİRDİM
ABDULLAH GÜRGÜN
İLHAN KOMAN SAGUSU
CELİL ÖZCAN
SAKARYA ZAFERİ’NİN 100. YILI KUTLU OLSUN!
İHSAN KÖSE
İZ BIRAKANLAR
Prof. Dr. Özer ERGÜN
Kurbanda Hijyen ve Gıda Güvenliği Niye Önemli?
Hüseyin Erkin
FİYATLARI YÜKSELEN KİMYASAL GÜBRE FOTOĞRAFI
ÖZCAN AYGÜN
EDİRNE GAZİ OSMAN PAŞA ORTAOKULUNUN KAZANDIĞI ULUSAL BAŞARI VE ÇANAKKALE SAVAŞLARININ 106. YIL DÖNÜMÜ
MUSTAFA ERSOY
MUHALEFET ETMEK, BOZGUNCULUK MU? İHANET ETMEK Mİ?
Levent Büdüş
SİS DAĞILINCA
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
MESAFELER VE ÖLÇÜLER - ÖLÇÜTLER
Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
KORONAVİRÜS SALGINI SÜRECİNDE KAYGIMIZI YÖNETMEK
Derya Kurbay
Bunun sonu ne olacak?
Burhan Aytekin
19 Mayıs Gençlik Bayramı Kutlu Olsun
EKREM KANTUR
Devlet ihtiyaç sahiplerine destek oluyor!
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER
Mehmet Ali ESMER
Mehmet Ali ESMER
Hüsnü Sarıgül
ABDULLAH GÜRGÜN
ŞAHVER HÖBEK