M. ENİS ŞENSEVER
Mavi rengin ustasını yitirdik(1)
Yayın Tarihi: 02 Haziran 2020, Salı
Diğer Yazıları

         Çağdaş Türk Resim sanatımızın önemli ismi Prof. Ali İsmail TÜREMEN’i 19 Mayıs günü 78 yaşında sonsuzluğa uğurladık. Son 18 yılı Parkinson rahatsızlığı ile mücadeleyle geçti. 1 Mayıs 1942 İstanbul doğumlu olan sanatçı, 1968 tarihinde Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu(DTGSYO)’ndan mezun oldu. 20 Temmuz 1982’de Marmara Üniversitesi’ne bağlanan bu okul, Güzel Sanatlar Fakültesi olarak eğitimine devam etmektedir. A.İ.TÜREMEN mezun olduğu okulun devamı olan bu Fakültede uzun yıllar hoca olarak çalışmalarını sürdürdü. Temel Sanat Eğitimi Bölümünde dersler verdi.

Basic art education/Basic Desing–Temel Tasarım. DTGSYO da eğitimin temelini oluşturur. BAUHAUS ekolü olarak kurulan Tatbiki, sanat ve zanaatın bileşimi olan işlevselci, iş içinde eğitim ve üretime dönük yanıyla Grafik sanatlar ve Endüstüriyel tasarımda öncü olmuş bir kurum olarak, Türk sanatına önemli katkılar sunmuştur. A.İ.Türemen, bu okulun eğitim formasyonunun önemli bir temsilcisidir. (Resim 1)

Resim -1 Ali İsmail Türemen. İş Sanat Kibele Sergisinde 

 

1975– 9. DYO Sergisi Başarı ödülü, 1976 – İstanbul Arkeoloji Müzesi Açık Hava Sergisi Resim dalı Başarı ödülü, 1979–3. Sedat Simavi Vakfı Görsel Sanatlar ödülü(Mehmet GÜLERYÜZ ile birlikte). Çok sayıda kişisel serginin yanı sıra, ulusal ve uluslar arası karma sergilerde yer almıştır.

          Fatma Batukan BELGE’nin Aydınlık gazetesinde(23.5.2020) kaleme aldığı tanıtım yazısında sanatçıyla ilgili önemli tespitlerde bulunuyor. Aynı atölyeyi paylaştığı sınıf arkadaşı Prof. Ergin İNAN, TÜREMEN’in mavi renge olan tutkusunun dalgıçlığından kaynaklandığını söylüyor. İNAN arkadaşı için, ‘’Aynı eğitimi aldığımız halde o sıralar herkes kendine has (kendine özgü) bir üslubun peşindeydi. İsmail de maviyi yorumlamıştı Maviyi kullandığı o geometrik biçimleri dalgıçlığından gelen bir şey. Dalardı ve herkesin göremediği mavileri keşfederdi. Resim sanatının ötesinde edebiyatta da iyiydi, güzel şiirler yazardı. Ancak kabuğuna çekildi, yurt dışına açılmadı.’’ değerlendirmesinde bulunuyor. Zaten resimleri üzerine yapacağımız değerlendirmede de bu şiirsel anlatımı görebilmekteyiz. Burada ayrıca çok daha önemli bir açıklamada bulunuyor. Üslup arayışı. Bu çok önemli bir konudur. Bilimde ya yeni bir tez sunacaksınız ya da var olan bir olguya yeni açılım getireceksiniz denir ya, sanatta da bunun karşılığıdır. Ressam Habib AYDOĞDU da ’’Türk resmi büyük bir ressamını kaybetti. Ben ‘Tatbiki’den, öğrencilik yıllarımdan ağabeyimi kaybettim. En son İş Sanat KİBELE Galerisinde muhteşem bir sergi gerçekleştirmişti…‘’ yorumunu yapıyor.(Resim– 2)

Resim -2  Ali İsmail TÜREMEN. İş Sanat KİBELE Sanat Galerisi. Retrospektif Sergisi.2018

 

Cam sanatçısı Prof. Mustafa AĞATEKİN gibi bir başka öğrencisi, seramik sanatçısı Prof. Zehra ÇOBANLI da, eserleri, örnek kişiliği, yaptığı sanatsal konuşmaları ve çalışkanlığı ile unutulmayacağını söylüyor. Başta da belirttiğimiz gibi DTGSYO’nun simge ismi olmanın yanı sıra üstlendiği sorumluluklardan biri de, Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesindeki Çağdaş Sanatlar Müzesi’nin değerli bir koleksiyonuna sahip olması için de katkı vermiş olmasıdır.  Eskişehir B. Belediye Başkanı Prof.Dr. Yılmaz BÜYÜKERŞEN de, yakın dostunun kaybından dolayı büyük üzüntü içinde olduğunu söylemiştir.

        Türemen’in kaybından derin üzüntü yaşayan ressam eşi Berna TÜREMEN’dir. Tatbiki’den sınıf arkadaşı ve 55 yıla varan hayat ve sanat arkadaşlığı. Hastalığından dolayı, ‘’Sanattan uzak kalmak yürek kırılmasıdır. Yürek kırılması çok sert bir şeydir’’demiş. Bu sahnenin tozu hepimizde var sayın hocam.  Hayat arkadaşı olmalarına rağmen farklı sanat anlayışı ile ürettiler. B. TÜREMEN, ‘’Aynı yolda yürüdük, ama çok farklı tarzlarda çalıştık. Kimse kimsenin özgürlüğüne karışmadı ve ikimiz de kendi kişiliğimize uygun çalışmalar yaptık. Hem de birbirimizin yaptığı işleri sevdik ve saygı duyduk.” diyor.

 Bu tutum yalnız onlara özgü bir şeyde değildir. Sanatsal yaratıcılık da böyle olmasını gerektirir. Etkilenme de doğaldır. Ancak empoze ederek (baskıyla )değil kişilikler kendi yolunda ilerlemelidir.

A.İ.TÜREMEN sanat yaşamında desen, özgün baskı, seramik, cam, vitray, heykel ve farklı malzemelerle deneysel çalışmalarda da bulundu. Bu genellikle çoğu sanatçının denediği bir şeydir. (Resim – 3)

Resim – 3  Ali İsmail TÜREMEN – Mavi Cam Heykel. Milli Reasürans. 2003

 

Yine genellikle ilerleyen yılarda açtıkları retrospektif sergilerinde belli periyotlarda geçirdikleri aşamaları ve dönemlerini gözlemleme fırsatını sunarlar. Sanatçıların düşün evreninde oluşan bir serüvendir bu ve bir anlamda eserleri üzerinden okumalar gerçekleştirirler. 1970’lerde Osmanlı dönemi mezar taşlarından esinlenerek ürettiği ‘’ Mezar taşları’’, 1980’li yıllarda ise ‘’Tanımsızlar’’ ki , bunu biraz sonra irdeleyeceğiz. Son dönemlerinde de ‘’ Alfabe ‘’ serileri ile ‘’ Mavi Figürler’’ onu çok iyi tanımlayan çalışmalarını oluştururlar. Bu da, biraz sonra üzerinde duracağımız, onu Türemen yapan serleridir. En son 2018 yılında İş Sanat KİBELE Sanat galerisinde(4 Levent–İkiz kuleler)açtığı Retrospektif sergisi. ‘’ Maviye Rağmen’’ Adını koyduğu bu sergisi, ben ‘’Ben rağmenlere Maviyle direndim – çocukluğumda beni içine aldı’’. SAĞMAL MAVİ dediği mavi.(Resim–4)

Resim - 4   Ali İsmail TÜREMEN.   ’’Rağmen Mavi’’ Serisinden 

DİĞER YAZARLAR
Recep ÇINAR
Ayasofya!
TURAN ŞALLI
SOSYAL VE KÜLTÜREL YAŞAMIMIZDA ROMANLAR
NURAN İKİZ
Turizm ve sahte gıdalar
Levent Büdüş
 MİRASTA ÜÇÜNCÜ KİŞİLER
Ahmet Acaroğlu
 İYİ  ŞEYLER  YAPMALI
Numan Özgür METİN
MİS KOKULU LAVANTA TARLASINDA FOTOĞRAF ETKİNLİĞİ
CELİL ÖZCAN
AMASYA GENELGESİNİN 101. YILI KUTLU OLSUN
ERCAN KERMAN
KOCA BOZGUN-DOKSANÜÇ HARBİ
Şükrü Akıllı
BU ANLAYIŞLA ÇEVREYE BEDEL ÖDEYECEĞİZ!
Ertan Çekiç
MUTLU ETMEK
İHSAN KÖSE
AZİZ OLMAK
M. ENİS ŞENSEVER
Mavi rengin ustasını yitirdik (3)
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
Pandemi büyük, geç olmadan ciddiye alalım
Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
KORONAVİRÜS SALGINI SÜRECİNDE KAYGIMIZI YÖNETMEK
Selçuk Duranlar
YÖNETİM VE YÖNETİCİ
Derya Kurbay
Bunun sonu ne olacak?
Hüseyin Erkin
EDİRNEDE SİYASİ PARTİLER DEMOKRASİSİ…
Zafer Dereli
Rapor sonundaişe başlamadan yıllık izin kullanabilir miyim?
Burhan Aytekin
19 Mayıs 2015 1938 yılında Coşkuyla Kutladığımız 19 Mayıs Gençlik Bayramı
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
EKREM KANTUR
Devlet ihtiyaç sahiplerine destek oluyor!
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER