Levent Büdüş
MUSEVİ MEZARLIĞI
Yayın Tarihi: 29 Şubat 2020, Cumartesi
Diğer Yazıları

Edirne-Merkez Şükrüpaşa Atletizm Pisti’nin hemen arkasında bulunan Musevi Mezarlığı’nın yani maşatlığının durumu hiç iyi değil. Edirne tarihinde önemli bir yeri olan bu mezarlık adeta kendi haline bırakılmış, terk edilmiş.

Mezarlar bir kenarda öylece toprağa karışan bir halde duruyor...

Bir zamanlar gülüp eğlenen, ağlayıp yas tutan, çalışıp üreten Edirneli hemşerilerimize ait olan mezar taşları kırık dökük, is pis içinde öylece toprağa karışan bir halde kaderine terk edilmiş. Etrafına çevrilen tel örgü maşatlığı korumaya yeterli olmamış.

1970’lerden itibaren defin işlemi yapılmayan maşatlıktaki mezar taşlarından kimileri at pisliğiyle kimileri de çamurla kaplanmış. Bazı mezarlar kırık bazı mezarların etrafı çerçöp; kısacası mezarlar kirden kararmakta, korunmadığı için yapımında kullanılan malzemeler ufalanmakta; kimi taşların üzerindeki yazılar okunmaz halde; taş işçiliğine dair oyma harfler ve motifler silinerek, eriyerek yok olmaktadır.

Dünya Kültür Tarihi’ne ışık tutan mezarlıkların, mezar taşlarına uygulanan sanatların, mezar sahiplerinin ve mezar yazıtlarının insanlık için önemi büyüktür. Adeta gelişigüzel üst üste yığılmış taşlardan ibaret gibi duran Edirne Musevi Mezarlığı bu haliyle şehrimize hiç yakışmamaktadır; ziyaretçiler, araştırmacılar ve tarih meraklıları için burukluk yaratmaktadır.

Bütün mezarlıklar kentlerin belgesellerine doğrudan açılan kapılardır ve yüksek duyumlara sebep olan ayrı ayrı manevi mekânlardır. Acısıyla tatlısıyla, günahıyla sevabıyla hayat macerasını tamamlamış insanlar ebediyete intikal etmeyle doğada eşitlenir.

İşin açıkçası tarihi Müslüman mezarlıklarının da ziyaretçisi, koruyanı olmadığı zaman başlarına neler geldiğini görüyoruz. Bu yüzden ülkemizde kimsesiz kalmış gayrimüslim mezarlıklarına da gereken alaka gösterilmelidir: çevresi güzelleştirilmeli, insanların naaşlarına ve defin kültürüne gerekli özen gösterilerek korunmalıdır.

Nerede duvarı, nerede kapısı, nerede levhası?

Musevi Mezarlığı’nın daha korunaklı olabilmesi için Maşatlık Yolu Caddesi’ne açılan bir kapıyla birlikte etrafına duvar örülmesi ve kapısının üstüne mezarlık levhasının konulması gereklidir. Maşatlıkta yatmakta olan insanlarla ilgili mümkünse küçük bir müze de yine mezarlığın bulunduğu arazinin uygun bir yerine ayrıca inşa edilebilir, doğal olarak bu tarihi maşatlık ziyarete açık kalmalıdır.

Edirne Büyük Sinagogu gibi…

Nasıl ki Edirne Büyük Sinagogu için gerekli restorasyon tamamlandı ve kentimiz için ayrı bir iftihar sebebi oldu, Şükrüpaşa Atletizm Pisti’nin arkasında bulunan Musevi Maşatlığı da tamamlanmış olan Büyük Sinagog restorasyonuna müteakip yetkililer ve gönüllüler tarafından onarılıp gerekli peyzajlarla bulunduğu semte yaraşır bir kabristan olarak korunup yaşatılmalıdır.

DİĞER YAZARLAR
Ahmet Acaroğlu
POLİTİK MAYINLAR  ve KÜLTÜREL TUZAKLAR 
Recep ÇINAR
Domuzdan post, gâvurdan dost olmazmış!      
ERCAN KERMAN
TÜRKİYE GLOBALLEŞMİŞ
Seyide ESEN
ETUS’la geçmişe yolculuk
Selçuk Duranlar
TEMSİL UYGULAMALARI
Zafer Dereli
EMEKLİLİK TALEBİNDEN  NE ZAMANA KADAR  VAZGEÇİLEBİLİR?
MELTEM BABACIK (dytmeltembabacik@gmail.com) (inst: 360beslenme)
KIŞ MEVSİMİNDE ZAYIFLAMANIN YOLLARI
Şükrü Akıllı
EMEKLİYİ YOK SAYARSANIZ….
NURAN İKİZ
Bir Yeni Yıl Hikâyesi
Doç. Dr. Yeliz YEŞİL
Stresle Başa Çıkmak İçin Çeşitli Tavsiyeler
Numan Özgür METİN
GÜNÜBİRLİK GÖKÇEADA
TURAN ŞALLI (Roman Sivil Toplum Gönüllüsü)
Roman vatandaşlar nerede?
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
M. ENİS ŞENSEVER
Anadolu Uygarlıklarından İzler – Panel ve Sergi (3)
HAMİT PUHALOĞLU
Kefenin Cebi Yok…
ŞAHVER HÖBEK
Çocuklarda Nefes Farkındalığı
Mehmet Ali ESMER
BİR YANGIN HABERİNİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
OLCAY DAL
Cumhuriyet nedir ?
Ertan Çekiç
İNSANLARA NE İSTEDİĞİNİ SORSAYDIM, DAHA HIZLI GİDEN AT ÜRETİRDİM
CELİL ÖZCAN
SAKARYA ZAFERİ’NİN 100. YILI KUTLU OLSUN!
İHSAN KÖSE
İZ BIRAKANLAR
Hüseyin Erkin
FİYATLARI YÜKSELEN KİMYASAL GÜBRE FOTOĞRAFI
ÖZCAN AYGÜN
EDİRNE GAZİ OSMAN PAŞA ORTAOKULUNUN KAZANDIĞI ULUSAL BAŞARI VE ÇANAKKALE SAVAŞLARININ 106. YIL DÖNÜMÜ
MUSTAFA ERSOY
MUHALEFET ETMEK, BOZGUNCULUK MU? İHANET ETMEK Mİ?
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
MESAFELER VE ÖLÇÜLER - ÖLÇÜTLER
Burhan Aytekin
19 Mayıs Gençlik Bayramı Kutlu Olsun
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER
Mehmet Ali ESMER
Hüsnü Sarıgül
ABDULLAH GÜRGÜN
ŞAHVER HÖBEK