Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
Çocuklarda Tikler
Yayın Tarihi: 14 Şubat 2020, Cuma
Diğer Yazıları

 Tikler, belirli kas gruplarında meydana gelen, birden ortaya çıkan, yineleyici istem dışı hareketlerdir. Göz kırpma, elleri şıklatmak, ses çıkarma, burun kaşıma gibi birçok şekilde görülebilmektedir. Yineleyici olması gereklidir. Tekrarlanan ve aynı şekilde yinelenen davranışlar söz konusudur. Tikler geçici olabildiği gibi kalıcı tik bozukluğu da olabilmektedir. Tikler, tek bir hareket ile gerçekleştiği gibi hareket ve sesin birlikte olduğu, birden çok hareketin olduğu türleri de bulunmaktadır. Bu davranışlar düşünülmeden yapılır ve istemsizdir. Çocuklar kontrol edemezler. Boş kaldıklarında veya gerilim altında tik davranışları artma gösterir.

1. Gelip Geçici Tik: Bu tik türünde davranış belirli bir süre vardır ve daha sonra ortadan kalkar.  En az 4 haftada ortaya çıkan ve 1 yıldan uzun sürmeyen tik türüdür. Hemen her gün gözlenen, artan, azalan ivmeler gösteren basit hareketler şeklinde seyreder. Oluşmasında daha çok çevresel faktörler ve stres etkilidir. Evde veya okulda yüksek gerilim altında olan çocuk istemsiz olarak bu basit hareketleri tekrarlar. Gerilimler azaldığında ya da kaybolduğunda tikler de kendiliğinden kaybolur.

2. Kronik motor veya vokal tik bozukluğu: Bir yıldan uzun süren tiklerdir. Tiklerin olmadığı dönemler kısa sürelidir. Tiklerin kaybolduğu dönemler 3 aydan kısa sürelidir. Vokal tikler duyulabilen, motor tikler ise görülebilen tekrarlayıcı hareketlerdir. Vokal tikler burun çekme, boğaz temizleme gibiyken, motor tikler ise kaş kaldırma, göz kırpma, omuz atma gibi davranışları içermektedir.

3. Tourette Bozukluğu: Çok sayıda motor ve vokal tikin bir arada bulunduğu tik bozukluğudur. 7-10 yaş arasında sık görülür. Tourette sendromu daha karmaşık bir tablodur. Bu durumda çocukta bedensel ve/veya ses tikleri olur. Çocukta genzini temizleme, belli sesler çıkarma gibi gözlenen ses tikleri, kimi zaman küfür etme şeklinde de görülebilir.

Tiklere, 3-4 yaşından önce genellikle rastlanmaz. En fazla 6-7 yaşında görülmektedir. Bir diğer yaş grubu ise ergenliğin ilk yıllarıdır. Aile bireylerinin birinde varsa görülme sıklığı artar. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, öğrenme güçlükleri, obsesif kompulsif bozukluk gibi durumlarda görülme sıklığı daha çoktur. Şiddeti ve sıklığı değişkenlik gösterebilir. Stres altında sıklığı ve şiddeti artış göstermektedir.

Tikler genellikle iç gerilimlerin veya çatışmaların yansımasıdır. Kişi tikleri sayesinde bu gerilimlerden kurtulma çabası verir. Tiklere engel olmaya çalışıldıkça daha da artış gözlenir. Duygulanma, üzüntü, yorgunluk arttıkça tiklerde artış gösterir. Tiklere neden olan ruhsal etkenlerin başında erken yaşlarda başlayan ve süren korku, tedirginlik, kaygı, gerginlik vardır.

Tikler, davranışa dikkat çekildikçe, uyarıldıkça artış gösterir. Tiklerde davranış değiştirme ve yöneltme esastır. Ellerini şıklatan bir çocuğu ellerini yumruk yapmaya yönlendirmek gibi.

Tik bozukluğu gözlenen ve özellikle 1 yıldan uzun süren tiklerde uzman desteğine başvurmak, psikoterapi almak ve gerekli durumlarda ilaç tedavisine başvurmak tik bozukluğunun tedavisinde gereklidir.

Herkese keyifli bir hafta sonu dilerim.

DİĞER YAZARLAR
Recep ÇINAR
Osmanlı’yı “Cihan Devleti” yapan 150 SIR!(7)
NURAN İKİZ
Canını vermek
ERCAN KERMAN
LÜTFEN DİKKAT-İTİRAFNAMEDİR
Levent Büdüş
O ADAM O KADIN VE ŞAİR
Şükrü Akıllı
SAROS KÖRFEZİNDE LAFLA PEYNİR GEMİSİ YÜRÜTMEK.
TURAN ŞALLI
 ROMANLARIN SİNEMA GÜNLERİNDEN KALANLAR
CELİL ÖZCAN
99 YILDIR DEĞİŞMEZ BAŞKOMUTANIMIZ
Ertan Çekiç
HAYAL GÜCÜ
Ahmet Acaroğlu
 İYİ  ŞEYLER  YAPMALI
Numan Özgür METİN
MİS KOKULU LAVANTA TARLASINDA FOTOĞRAF ETKİNLİĞİ
İHSAN KÖSE
AZİZ OLMAK
M. ENİS ŞENSEVER
Mavi rengin ustasını yitirdik (3)
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
Pandemi büyük, geç olmadan ciddiye alalım
Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
KORONAVİRÜS SALGINI SÜRECİNDE KAYGIMIZI YÖNETMEK
Selçuk Duranlar
PANDEMİ ÖNCESİ VE SONRASI DENİZ TİCARETİMİZ
Derya Kurbay
Bunun sonu ne olacak?
Hüseyin Erkin
EDİRNEDE SİYASİ PARTİLER DEMOKRASİSİ…
Zafer Dereli
ADAY MEMURKEN İSTİFA EDEN SINAVSIZ OLARAK YENİDEN ATANABİLİR Mİ?
Burhan Aytekin
19 Mayıs 2015 1938 yılında Coşkuyla Kutladığımız 19 Mayıs Gençlik Bayramı
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
EKREM KANTUR
Devlet ihtiyaç sahiplerine destek oluyor!
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER