Şükrü Akıllı
Edirne Değerlerimiz ( 1 ) Saray İçi- Tavuk Ormanı
Yayın Tarihi: 09 Aralık 2019, Pazartesi
Diğer Yazıları

Saray içi mevkii Tavuk Ormanı’nda 26 yıl öncesi, bilinçsizce ağaç kesimleri ile ormana büyük zarar verildiğini, bakım ve koruma konusunda gerekli tedbirlerin alınmadığını ifade etmiş, Doğal ve tarihsel önemi üzerinde durarak öneri ve eleştirilerimi dile getirmiştim.  O günkü köşe yazımı da geçtiğimiz hafta burada sizlerle paylaşmıştım.  Aradan bu kadar zaman geçmesine rağmen doğal varlıklarımızın bakım ve korunması konusunda bir arpa boyu yol alamadığımızı görünce, inceleme ve tespitlerim beni bu konuda tekrar yazmaya yöneltti.

Edirne’nin nefes alınacak doğal alanlarından biri olan Tavuk Ormanı Osmanlı döneminde sarayın has bahçesiymiş. 58 hektarlık bu alanda bazı kaynaklara göre binlerce tavuk yetiştiriliyormuş. Selimiye’nin inşa edildiği yıllarda Horasan harcına tavukların yumurtalarının akları karıştırılmakta, tavuk etleri de askerlerin ihtiyacına kullanılıyormuş. Osmanlı Padişahı Dördüncü Murat tarafından 1671 yılında yaptırılan Av Köşkü de 2002 yılında Edirne Belediye’si tarafından restore edilmiş olmasına karşın bugünkü bakımsız hali ile ayakta durabiliyor.

Sarayın has bahçesi Tavuk Ormanı, saray içi alanı ile birlikte 49 hektarlık bölümü Edirne Belediye Meclisinin  1 Mart 1934 tarihli toplantısında oy birliği ile aldığı karar gereği Büyük Önder  Mustafa Kemal ATATÜRK’e hediye edilmiş. Zamanın Valisi, Belediye Başkanı ve diğer zevattan oluşan heyet 22 Mart 1934 tarihinde, Ankara’ya giderek ve Ata’nın huzuruna çıkarak Edirneliler’in hediyelerini  sunmuşlar. Atatürk, o görüşmede “Aldım kabul ettim. Teşekkür ederim. Şimdi ben de bu değerli hediyenizi Edirneliler’e armağan ediyorum.” diyerek  Sarayiçi ve Tavuk Ormanı’nı geri vermiş.  Cumhurbaşkanlığının 14.04.1934 gün ve 5/144 sayılı talimatları gereği 24.02.1935 tarihinde tekrar Edirne Belediyesi adına tapu tescili yapılmıştır.

Bitki ve ağaç ile kuş türleri bakımından oldukça zengin Tavuk Ormanı’nda, Belediyenin rekreasyon çalışmaları kapsamında 6 Haziran 2016 tarihinde yapılan ihale ile girişte üç koldan kilometrelerce uzunluğunda ışıklandırması ile, bordür, beton, kilit  ve karo taşları kullanılarak belli mesafelerde cepler oluşturularak yürüyüş yolları yapıldı. Orman içinde betonlaşmanın doğru olmadığı gerekçesi ile itirazlar yapılmış ise de çalışmalara devam edildi ve halkın hizmetine sunuldu.

2017 yılında Edirne Belediyesi’nin Tarım ve Orman Bakanlığına yapmış olduğu müracaat üzerine, Bakanlıkça hazırlanan Amenajman Planı gönderildi. Plana göre “2017-2036 döneminde, 19 yıl boyunca  Tavuk Ormanı’nın  bakımı Edirne Belediyesince yapılacak, bu çerçevede kuru dallar çıkarılacak, ömrünü tamamlayan ve yıkık haldeki ağaçların kaldırılması Orman İşletmesinin de yardımlarıyla kaldırılacaktır.” denilmektedir.

1990 yılında doğal sit alanı ilan edilen Tavuk Ormanı, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünce 21 Ekim 2019 tarihinde “Doğal sit-Nitelikli Koruma-Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” olarak tescil edilmiştir. Geç te olsa Tavuk Ormanı yeni bir statüye kavuşabilmiştir.

Yukarıdaki bilgilerin ışığında şimdi de Tavuk Ormanı’nın bugünkü haline bir bakalım! İnceleme ve gözlemlerim sonucunda tavuk ormanının uzun yıllardır büyük bir ihmale maruz kaldığı tespitimi bir kez daha ifade etmek isterim. Bugünkü manzara şudur.

&Bilinçsizce ağaç kesimi ne yazık ki devam ediyor.  Gelişmekte olan 4-5 yıllık ağaçların gövdesinin 80-100 cm. üzerinden kesildikleri acı bir gerçektir. Ormanın sürdürülebilirliğini engelleyen ekonomik ömrünü tamamlamış yüzlerce, tonlarca dev ağaçlar yıkılmış vaziyette çürümeye maruz bırakılmışlar. Bu kentte sobasını tutuşturamayan yardıma muhtaç çok sayıda aile vardır. Yıkılan ağaçlar, dallar toplanıp bu ailelere verilemez miydi? Bu şekilde hem bir sosyal Belediyecilik örneği verilir, hem de orman temizlenmiş ve gençleştirilmiş olurdu.  Orman Bakanlığının Amenajman Planı iki yılı aşkın bir zamandır neden uygulanmamıştır?

& Tavuk ormanının göbeğinde tarihi yapıyı yani Av Köşkü’nü bilmeyen yoktur. 350 yıllık bu eser adeta kaderine terk edilmiş. Oradaki işletmecinin hassasiyet ve üzüntüleri beni de etkilemiştir. Bakmak istiyoruz, müsaade edilmiyor deniliyor. O zaman sorumlu kim ise Tavuk Ormanı ile simgeleşmiş Av Köşkü’nün rutubetten deforme olan, dökülen, duvarlarına, ahşap kısımlarına, su sızdıran çatısına, yosunlaşmış kesme taşlarına, iç donanım ve aksesuarlarına bakmak zorundadır. Turizme önem veriyorsak, beklentilerimiz var ise,  kültür varlıklarımıza sahip çıkacak isek, gerek kentimiz insanları gerekse ziyarete gelen insanlarımızın olumsuz intibalarını değiştirmek zorundayız.

& Yürüyüş yolları olsun, genel durumu olsun Tavuk Ormanı’nın tamamen bakımsız olduğunu üzülerek ifade ediyorum. Yürüyüş yollarında yer yer çökmeler, kırılan kesilen dallar, yıkılan ve etrafa dağılmış bordürler, kilit ve karo taşlar, ceplerde biriken plastik ve çöp türü malzemeler, devrilen aydınlatma direkleri bakımsızlığın, ilgisizliğin, koruyamadığımızın  işaretleridir. Ayrıca yürüyüş yollarında bırakılan cepler hangi amaca yöneliktir? Hiçbir unsur ve aksesuar yoktur. Olmayınca da sorumsuz kişilerin çirkin uygulamalarına sahne oluyor. Ormana bırakılan başıboş köpeklerin de yürüyüş güvenliği açısından sorunlu olduğu hususudikkate alınmalıdır.

& Tavuk Ormanı’ndan yararlanmak, gezmek için gelen insanlara bilgi vermek, uyarmak amacıyla hiçbir levhanın, tabelanın olmayışı da dikkatimi çekmiştir. Korumaya alınmış o doğa harikasında koruma yoktur. Sarayiçi girişinde güvenlik olsa da sadece girişlerde kısmen etkin olabiliyorlar. Orman içindeki olumsuzluklara müdahil olmaları söz konusu değil.

& Edirne piknik alanlarına ayrıca değineceğim ama yeri gelmişken Sarayiçi bölgesindeki, yani güreş trübünü çevresi, su taşkınlıkları da dikkate alınarak piknik alanı olarak düzenlenebilir mi? Bu sahada yıllardır kesilen ağaçların yerine yenileri ekilmedi, çoraklaşan bu alanın ağaçlandırılması da  gerekli olan bir husustur diye düşünüyorum.

Netice itibarıyla; tarih, doğa, çağdaş kent diye öğünerek söz ettiğimiz Edirne’mize yazık etmeyelim. Kültürel miraslarımıza ve doğaya sahip çıkalım.

DİĞER YAZARLAR
Tülay Çağlarer
Tatilde dinlenelim, eğlenelim
ERCAN KERMAN
Yine eski yıllar
Recep ÇINAR
Ya yanlıştan dönecek Ya da kispete vurup yenilgiyi kabul edecekler!
Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
ÇOCUKLARDA EN YAYGIN OLAN TEKNOLOJİK ALET TABLET NASIL KULLANILMALI
NURAN İKİZ
Pratik Bilgiler (2)
Derya Kurbay
Dinlemiyoruz…
TURAN ŞALLI
Neden Kemikçiler Mahallesi
Ahmet Acaroğlu
Termal turizm ve sorunlar
Ertan Çekiç
SON BİR DERS
CELİL ÖZCAN
Zübeyde Hanım’ı saygıyla anıyoruz
Selçuk Duranlar
GSMH’ da son durum!
Şükrü Akıllı
NE OLDU BİZE?
Zafer Dereli
Rapor sonundaişe başlamadan yıllık izin kullanabilir miyim?
Numan Özgür METİN
RESİMLER İLE EDİRNE
Teoman ÖZÇUHACI
BAZAN “BEN YAPTIM OLDU” DENİLEMEZ
Burhan Aytekin
Mitolojide Türkler
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
EKREM KANTUR
Devlet ihtiyaç sahiplerine destek oluyor!
M. ENİS ŞENSEVER
Köy Enstitüleri ve Edirne resimleri
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER