Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
Çocuklarda Öfke
Yayın Tarihi: 19 Ekim 2019, Cumartesi
Diğer Yazıları

   Öfke, yetişkinlerde görüldüğü gibi çocuklarda da sıklıkla görülebilen bir duygudur. Öfke duygusu sıklıkla rastladığımız ve diğer her duygu gibi sağlıklı bir duygudur. Nasıl ki sevindiğimizde bu duygudan kaçınmıyorsak öfkelenmekten de kaçınmamalıyız. Öfke sağlıklı olduğu kadar yıkıcı da olabilecek bir duygudur. Kontrol sağlanmadığında öfke duygusu oldukça yıpratıcı ve yıkıcı olabilmektedir. Özellikle çocukların kontrol mekanizmaları biz yetişkinlere göre daha az gelişmiş olduğundan öfke, yıpratıcı sonuçlar doğurabilmektedir. Çocukların öfkelenmemesini değil öfkesini doğru yönlendirmesini istiyoruz. Bu durumda da ebeveynlerin rolü oldukça büyük oluyor. Ebeveynler, çocuklarının öfkelerini doğru yönlendirebilmesi için onlara rehberlik edebilirler. 

        Çocukların zaman zaman öfke patlamaları olabilir ancak bu durum sık sık oluyor ve yoğun yaşanıyorsa ebeveynler bu konunun üzerine düşmelidir. İsteklerinin reddedilmesi, acıkma, dikkat çekmek isteme gibi birçok sebep çocuklarda öfkelenmeye yol açabilir. Öfke, çocukların çoğunlukla kullandıkları bir yöntemdir aynı zamanda. Öncelikle istekleri reddedildiğinde öfke krizi yaşayan çocuklar, isteklerini öfke aracılığıyla yaptırabiliyorsa bunu bir teknik olarak kullanmayı öğrenmektedirler. Öfkelendiği için her istediği yapılan çocuk çok sık öfke nöbeti geçirebilmektedir. Bu nedenle ebeveynlerin kararlı ve istikrarlı oluşu çok önemlidir. Ağlama gibi öfke de çocukların isteklerini yaptırma stratejisi haline gelmemelidir. Dikkat çekmek amaçlı öfkesini kullanan bir çocuk ise olumlu özellikler göz ardı edilmiş ve yalnızca olumsuz davranışlarıyla dikkat çekmiş çocuktur. Yalnızca birine vurduğunda adıyla hitap edilen, öfke nöbeti haricinde ebeveyninin temasını sağlayamayan çocuk sık sık öfke krizi yaşayabilmektedir. Bunun nedeni de dikkat çekmek için bildiği tek yolun bu olmasıdır. Eğer çocuğun dikkat çekmek için öfke krizi geçirmesini istemiyorsak olumlu özelliklerini pekiştirmeli ve onları ön plana çıkarmalıyız. 

        Çocukların, öfkelerini tamamen yok etmeyi hedeflemiyoruz. Hatta tamamen öfkelenmemesini istersek çocuğun bu duygusunu bastırmasını talep etmiş oluruz. Bu da çocuk için sağlıklı bir durum olmayacaktır. Çocuklara öfkesini yönlendirebilmesi için öncelikle onu öfkelendiren şeylerin nedenlerini karşılıklı konuşmalıyız. Ancak bu konuşma öfke anında değil tamamen sakin bir anda olmalıdır. Öfkesini tanımasını sağlamalıyız. Öfkesini tanıyan çocuk bu duygunun yıkıcı yönlerini keşfedebilir. Öfkesini anlamlandırması için öfke ile ilgili hikayeler okuyabilir, kitaplar okuyabilir, karşılıklı sohbet edebilirsiniz. Öfkenin sinyal verici belirtilerini fark etmesini sağlayabilirsiniz. Örneğin öfkelendiğinde yanaklarının kızarması, ellerinin soğuması, ellerini yumruk yapması öfkesinin belirleyicileri olabilmektedir. Bunlara odaklanmasını sağlayarak öfkesini kontrol edebilmesini sağlayabilirsiniz. Öfkesini sağlıklı alanlara yönlendirmek için müzik, spor desteği alabilirsiniz. Çocuklar çoğu şeyi olduğu gibi öfkeyi yönlendirmeyi de çoğunlukla rol model alarak öğrenebilmektedirler. Bu nedenle ailede öfke problemi yaşayan bir ebeveyn varsa öncelikle ebeveyn kendisi için bu problemi çözmelidir. Çocuklara öfkesini doğru yöne yönlendirebilmeyi öğretebilmek için öfkesini doğru yönlendiren ebeveynlere ihtiyaç vardır. 

        Sürekli yönlendirilen, baskılanan, eleştirilen çocuklar da öfke problemi yaşayabilmektedir. Bu nedenle çocuklara birey gibi yaklaşarak saygı duymak kendilerini değerli hissedeceklerinden öfkelerinin azalmasına yardımcı olmaktadır. Öfke, her zaman yıkıcı olmadığından her öfke nöbeti büyük bir durum gibi algılanmamalıdır. Öfke nöbetleri sıklaşır ve yıkıcı oran artarsa çocuklar için iyileştirici olan oyun terapisine başvurulmalıdır. 

 

DİĞER YAZARLAR
ERCAN KERMAN
Yine eski yıllar
Recep ÇINAR
Y ü z m e!
Derya Kurbay
Dinlemiyoruz…
Tülay Çağlarer
Tatilde dinlenelim, eğlenelim
TURAN ŞALLI
Neden Kemikçiler Mahallesi
Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
Çocuklara "Hayır" Demek
Ahmet Acaroğlu
Termal turizm ve sorunlar
NURAN İKİZ
Pratik bilgiler…
Ertan Çekiç
SON BİR DERS
CELİL ÖZCAN
Zübeyde Hanım’ı saygıyla anıyoruz
Selçuk Duranlar
GELİR ADALETİ
Şükrü Akıllı
NE OLDU BİZE?
Zafer Dereli
Rapor sonundaişe başlamadan yıllık izin kullanabilir miyim?
Numan Özgür METİN
RESİMLER İLE EDİRNE
Teoman ÖZÇUHACI
BAZAN “BEN YAPTIM OLDU” DENİLEMEZ
Burhan Aytekin
Mitolojide Türkler
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
EKREM KANTUR
Devlet ihtiyaç sahiplerine destek oluyor!
M. ENİS ŞENSEVER
Köy Enstitüleri ve Edirne resimleri
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER