Ahmet Acaroğlu
Kelimelerin arka bahçesi
Yayın Tarihi: 18 Ekim 2019, Cuma
Diğer Yazıları

Başlığı okuyunca romantik bir yazı yazacağımı bekleyenler için, öyle bir niyetim olmadığını baştan belirtmeliyim. Hani romantizm de kötü değildir aslında. Her yaşın kendine özgü duygusal sağnaklarını yaşamış bireyler için varoluşçu sancıyı hissetmenin şifrelerini içinde saklar romantizm. Cemil Meriç, hür düşüncenin önemini  vurgularken,”(- izm )ler insan idrakine giydirilmiş deli gömlekleridir” der. Kapitalizm, komünizm, faşizm, siyonizm vb. ideolojiler için söylüyor sanırım. Romantizmi bunların dışında tutuyorum, ruhun ve kalbin tayfı olduğuna inandığım için. Çünkü anlatmak istediğim konu başka. Evreni değiştiren, hayatı modernleştiren bütün buluşların arkasında dahi dediğimiz insanların hayalleri, ütopyaları vardır çünkü. Dahilik ile delilik bence bir nüanstan ibaret. Pablo Picasso veya Salvador Dali için çevresi  farklı bir şey mi söylüyordu sanki? Üstelik Picasso komünist, Dali faşistti. Nasıl da pervasız oluyoruz birbirimizi suçlarken, nasıl da acımasız. O fitneci, bu ırkçı, şu alevi, onlar kafir, bunlar şeriatçı, şucu bucu. Ne söylediğimizin farkında mıyız acaba, ya da karşı taraf hak ediyor mu bu tür zehirleyici bir dili?

İtalyan yazar Ignazio Silone,”Fontamara” isimli kitabında Fontamara köylülerinin acılı ve umutsuz yaşamlarını anlatır. Der ki bir yerinde;”Roma artık dayanılmaz bir hale geldi. Hergün başka, her gün yeni bir kanun. Her yeni hükümet elbette yeni kanunlar yapmıştır, fakat şimdiki hükümet her gün bir yenisini çıkarıyor.” Önemli bir ayrıntı da vardır anlatımında; yeni kanunlar hep efendilerin lehine olurken, kaldırılanlar hep köylülerin haklarına ait olanlardır.

Daha ilginç bir şey; Roma’da sebebi bilinmeyen bir koku yayılıyor. Roma’nın havası pis kokuyor. Halk mahallelerinde o kadar kuvvetli olmasa da şehrin orta yerinde, özellikle Bakanlıklar ve Sen Piyer Kilisesi civarında oldukça yoğun hissedilen, aynı zamanda korkulan korkunç bir koku. Ne koku önlenebiliyor, ne de korku. Korkudan da korkuyorlar. Niçin peki? Bir ihtiyar cevap veriyor:”Neden olduğunu kimse bilmiyor. Şu faşist denen adamlar çok daha fazla korkuyorlar. Onlar da bu işin böyle sürüp gidemeyeceğini hem biliyorlar, hem söylüyorlar, ama bundan korkuyorlar.”

Papa da korkuyor. Yeni hükümetten iki milyar liret para ve otomobiller almış, radyo istasyonu kurup lüks işlere kalkışmış. Roma’daki kiliselerle manastırlara bir yazı göndermiş daha fazla fukara çorbası dağıtılması için. Hatta çorbaya birer parça da domuz yağı pastırması attırmış iki milyar lireti unutturmak için. Eser İtalyan faşizmine ayna tutuyor. Tamamını okumak en iyisi.

Faşizm dedim de aklıma geldi. Yıl 1971.İstanbul Üniversitesi  Edebiyat Fakültesindeki ilk yılım. 68 kuşağının üniversiteleri ve sokakları hareketlendirdikleri, ülkücü devrimci çatışmalarının alevlendiği günler. Öğle yemeği için her gün Hukuk fakültesinin arka bahçesindeki Turan Emeksiz lokantasına gidiyoruz. Bir gün lokantanın alt katında sıranın bize gelmesini bekliyorduk. Varsıl öğrenciler bu izdihama katlanamadıkları için lüks lokantalara gitse de öğrencilerin büyük çoğunluğu fiş karşılığı zengin mönüyü çok ucuza  yediğimiz bu lokantayı tercih ediyordu.

 O gün bir gurup parkalı genç söylenerek bize doğru geldi,”faşistler buraya giremez, kahrolsun faşizm “Diyerek itiş kakışla bizi dışarı çıkardılar. Kalabalıktılar ve dağıttıkları bildirilerde orak çekiç işaretleri ve Dev-genç imzası vardı.Bizim kim olduğumuz önemli değildi. Edebiyat fakültesine klasik tabirle sağcılar hakimdi ve bizim yakamızda fakültenin rozeti vardı. İyi ki gençlik romantizmiyle belaya davetiye çıkarmamış, oradan sessiz sedasız ayrılmış, tehlikeyi ucuz atlatmıştık. Çünkü o gün öldürülen bir devrimcinin cenaze töreni  olduğunu öğrenmiştik okula dönünce.

Fatih Çarşamba’da bir evde kalıyordum. Okulda birbirimize sorup cevap bulamadığımız o soruyu eve gelince üst sınıflarda okuyan arkadaşlara da sordum: faşizm ne demek, faşist ne demektİ? Yediğimiz küfürleri unutmuş, kafayı bu kelimeye takmıştım. Ben vatanı, canını feda edecek derecede seven bir milliyetçiyken Stalin bıyıklı, silahlı Marksist gençler bana faşist diyordu. Mussolini’yi , Hitler’i, Stalin’i elbette birer diktatör olarak tanıyor, ülkelerindeki yönetim biçimlerinin adlarını biliyorduk. Ama ne doktrinlerinden haberimiz vardı, ne de halklarına çektirdiklerinden. Biz namazında niyazında badem bıyıklı gençlerdik. Henüz ülkücü bile değildik. Sonraki yıllarda Marksistlerin Mao’cuları da “sosyal faşist” diye yaftaladıklarını görünce bir kere daha şaşırmıştım. Ben bilmiyordum ama, anladım ki bana faşist diyenler  de gerçek anlamından habersizdi. Gençler 12 Eylül’ün merhametsiz paşalarını tanıdıktan sonra birbirlerini boşuna hırpaladıklarını anlamışlardı. Hep beraber  o etiketi Kenan Evren’e yapıştırmışlardı, darağaçlarında faşizme kurban edilen gencecik fidanlara gözü yaşlı bakarken. Çünkü karanlık ve soğuk zindanlarda yankılanan çığlıkların kardeşliğinde yeniden doğmuşlardı.

Demek ki kelimelerin de bir arka bahçesi var. Kim hangi kelimeyi ne maksatla kullanıyor,kime neyi anlatmak istiyor bilmek için de biraz kafa yormak, temkinli olmak, empati yapmak gerekiyor. Çünkü kelimelerin de, kavramların da hem birincil anlamları, hem de  rol modelleri değişiyor zaman içinde. İyisi mi siz Fontamara’yı yeniden okuyun sindire sindire. İsterseniz yer ülke, şahıs ve kurum adlarını da kendinizce uyarlayabilirsiniz. Yani iğneyi önce kendinize değdirin siz, nasıl olsa çuvaldızı batıracağınız çok Mussolini var çevrenizde. Günümüzde kim Musa’ya, kim Mussolini’ye benziyor , onu da düşünüp siz bulun canım.      

DİĞER YAZARLAR
ERCAN KERMAN
LÜTFEN DİKKAT-İTİRAFNAMEDİR
Recep ÇINAR
Osmanlı’yı “Cihan Devleti” yapan 150 SIR!(10)
Levent Büdüş
O ADAM O KADIN VE ŞAİR
NURAN İKİZ
Komşu komşunun külüne muhtaç
Şükrü Akıllı
SAROS KÖRFEZİNDE LAFLA PEYNİR GEMİSİ YÜRÜTMEK.
TURAN ŞALLI
 ROMANLARIN SİNEMA GÜNLERİNDEN KALANLAR
CELİL ÖZCAN
99 YILDIR DEĞİŞMEZ BAŞKOMUTANIMIZ
Ertan Çekiç
HAYAL GÜCÜ
Ahmet Acaroğlu
 İYİ  ŞEYLER  YAPMALI
Numan Özgür METİN
MİS KOKULU LAVANTA TARLASINDA FOTOĞRAF ETKİNLİĞİ
İHSAN KÖSE
AZİZ OLMAK
M. ENİS ŞENSEVER
Mavi rengin ustasını yitirdik (3)
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
Pandemi büyük, geç olmadan ciddiye alalım
Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
KORONAVİRÜS SALGINI SÜRECİNDE KAYGIMIZI YÖNETMEK
Selçuk Duranlar
GELECEK
Derya Kurbay
Bunun sonu ne olacak?
Hüseyin Erkin
EDİRNEDE SİYASİ PARTİLER DEMOKRASİSİ…
Zafer Dereli
ADAY MEMURKEN İSTİFA EDEN SINAVSIZ OLARAK YENİDEN ATANABİLİR Mİ?
Burhan Aytekin
19 Mayıs 2015 1938 yılında Coşkuyla Kutladığımız 19 Mayıs Gençlik Bayramı
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
EKREM KANTUR
Devlet ihtiyaç sahiplerine destek oluyor!
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER