Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
Çocuklarda Tuvalet Tutma Problemi
Yayın Tarihi: 20 Eylül 2019, Cuma
Diğer Yazıları

Tuvalet eğitimi, çocukların hazır olduğu dönemden itibaren çocuklara tuvaletin beze değil de klozete yapılmasını öğreten dönemdir. 18-36 ay arası dönemde tuvalet eğitimi genellikle tamamlanır. Ancak bu dönem içerisinde, kaç aylıkken tuvalet eğitimine başlanacağını çocuk belirlemektedir. Tuvalet eğitimi, çocuk merkezli olduğundan çocuğun hazır oluş dönemi oldukça önemlidir. 20 aylık bir çocuk çişini söylemiyor (işaret etmiyor), bezine yapmaktan rahatsız olmuyor, kakasını söyleyip, temizlemek istemiyorsa tuvalet eğitimi için hazır değil demektir ve bu süreçte baskı yaparak tuvalet eğitimini erken vermeye gerek yoktur. Tuvalet eğitimi, çocuk hazır olduğunda dahi verilse kimi zaman tuvalet eğitimi tamamlandıktan sonra tuvalet ile ilgili problemler çıkabilmektedir. Bugünkü yazımda tuvalet sorunlarından “kaka tutma”yı ele alacağım.

Kaka tutma, birçok nedenle olabilmektedir. Fizyolojik veya psikolojik nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir. Kakasını bilerek tutan, günlerce tuvalete çıkmayan, bacaklarını kasarak kakasını kontrol etmeye çalışan, kakasını yapmayı tamamen reddeden, kaka yapması istendiğinde ağlama krizleri tutan çocuklarda kaka tutma probleminden bahsedebiliriz. Böyle bir sorunla karşılaşıldığında ilk yapılması gereken çocuk doktoruna başvurmaktır. Eğer fizyolojik bir problem söz konusu değilse çocukta kaka tutmanın eğitsel ve psikolojik yönüne yönelinmelidir. Çocuklarda tuvalet eğitiminin verildiği yaş dönemi, anal dönem olarak adlandırılmaktadır.

Bu dönemde çocuklar bağımsızlıklarını, kontrol hislerini test ederler. Kendilerine ait bir parça olarak algıladıkları kakayı kaybetmek, yok etmek, vücutlarından ayırmak istemeyebilirler. Bu nedenle de kaka yapmak onlar için başarısızlık olarak düşünülebilir. Çocuklarda kaka tutma, kabızlık nedeniyle de olabileceğinden ilk olarak beslenme düzenlenmelidir. Kabızlığı önleyen takviyeler kullanıldıktan sonra kaka sorunu çözülebilir. Ancak kabızlık dönemi atlatan bir çocuk, “canım acıyacak” düşüncesiyle kakasını yapmaktan kaçınabilir. Bu nedenle kaka yumuşatıcı beslenme programıyla acımaması sağlanmalıdır.

Çocuk acıtmadığını birkaç kez tecrübe ettikten sonra acıyor düşüncesini silebilecektir. Kaka tutma probleminde, kontrol ebeveynlerde değil çocukta olmalıdır. Kakan var mı, çişin var mı, haydi kakanı yapalım gibi yönlendirmeler kontrol ve bağımsızlık dönemindeki çocuklar için gelişime zarar verebilecek yönlendirmelerdir. Bu nedenle çocuğa sürekli yönlendirmeler yapmak doğru olmayacaktır. Bu dönemde bazı çocuklar kakasını tuvalete yapmak yerine kapı arkasında, koltuk arkasında yapmayı isteyebilmektedirler. Bu gibi durumlarda çocuğu klozete gitmeye zorlamak yerine oturak temin ederek çocuğa bu uzatılabilir. Daha sonra bunu birlikte klozete boşaltmak ve çocuğun kendisine ait olan kakasını görmesini sağlamak faydalı olacaktır. Kaka saatini eğlenceli hale getirmek için kakaları yolcu etmek, göndermek, seyahate çıkarmak gibi terimler kullanılabilir. Çocuk kakasını yaptığında sözel pekiştireçlerle bu durumu ödüllendirmek de faydalı olacaktır. Bu dönemde yapılan tüm yönlendirmeler işe yaramadığında destek almak ve kaka tutmanın altında yatan duygu durumun keşfedilmesini sağlamak gerekecektir.

DİĞER YAZARLAR
Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
Yetişkinlikte sosyal fobi
NURAN İKİZ
Burnundan kıl aldırtmayanlar
Recep ÇINAR
Yılbaşı hazırlıkları tamam!
Tülay Çağlarer
Aşılı çocuk sağlıklı çocuk
ERCAN KERMAN
Aile Hekimliği
Selçuk Duranlar
DÜNYADA HAVA TAŞIMACILIĞI
Derya Kurbay
Eğitim mağdurlarıyız
Zafer Dereli
Rapor sonundaişe başlamadan yıllık izin kullanabilir miyim?
CELİL ÖZCAN
İnsan Hakları Günü kutlu olsun!
Şükrü Akıllı
Edirne Değerlerimiz ( 1 ) Saray İçi- Tavuk Ormanı
Ertan Çekiç
AKIL+KALP= BİLGELİK
Numan Özgür METİN
RESİMLER İLE EDİRNE
Ahmet Acaroğlu
Eğitim sistemimiz üzerine bir değerlendirme
TURAN ŞALLI
ÇİNGENELER VE FALCILIK
Teoman ÖZÇUHACI
ORTAYA KARIŞIK, LEZZETLİ BİR GAP TURU
Burhan Aytekin
Mitolojide Türkler
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
EKREM KANTUR
Devlet ihtiyaç sahiplerine destek oluyor!
M. ENİS ŞENSEVER
Köy Enstitüleri ve Edirne resimleri
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER