Hüseyin Erkin
Edirne’de ipekböcekçiliği
Yayın Tarihi: 01 Mayıs 2019, Çarşamba
Diğer Yazıları

Birçok milletin, medeniyetin, kültürün yaşadığı Rumeli coğrafyasında yer alan Trakya bölgesinin önemli şehri Edirne’nin zengin tarım kültüründen günümüz dede yararlanmak mümkündür. Bunlardan biride ipekböcekçiliğidir. Osmanlı döneminde Çin ve İran’dan gelen ipek İstanbul ve Avrupa’ya İpek yolu üzerinden taşınmaktadır. Bursa tarihinde ipek ticaretinin merkezi olan ve adını hammaddesinden alan ünlü Koza Han, 1491 yılında Sultan II. Bayezid tarafından yaptırılmış olup burada ve diğer koza hanelerde ipek üretimi yapılmıştır.

Uzun yıllara Çin ve Uzak Doğudan getirilen dokumalık ipek yerine, 17. yüzyılda Bursa bölgesinde ham ipek üretilmeye başlandı. 18. Yüzyılda Anadolu ipeklileri İran malından daha üstün tutulmuştur. 19. Yüzyılın ikinci yarısında Bursa kentinde ve çevresinde hem azınlıklar hem de Müslüman nüfus için yeni okullar açıldı. Osmanlıların en önemli tekstil üretim merkezi Bursa ve İstanbul idi diğer önemli yerlerden biride Edirnedir. Edirne'nin fethi ile birlikte bölgenin ağırlığı artarak Osmanlı Başkenti, 1365 yılında Bursa'dan Edirne'ye taşınmıştı. Bölgedeki nüfus yoğunluğunun Edirne bölgesine kaydırılması ile birlikte Edirne'deki ekonomik gelişmelerde hızlandı.19. yüzyılda Avrupa'da toprak kaybeden Osmanlı Devleti sıkıntılı günler geçirmeye başladı.

Bu dönemde Edirne, 3 defa istila edilirken göçmen akınına da uğradı. Her şeye rağmen Edirne'de 1881 yılında Hamidiye Ziraat Mektebi ve Numune Çiftliği kuruldu. Okullarda genel olarak ziraat konusu esas alınırken İpekçilik, Arıcılık ve Bağcılık kollarında da eğitim ve öğretim verildi. İpekçilik okullarının kuruluşu Duyûn-ı Umumiye-i Osmaniye idaresince de desteklendi. Osmanlı Devleti'nin dış borçlarını kontrol altına alan bu teşkilat, İpek ve Koza Vergisi alırken konu ile ilgili eğitim kurumlarını da destekledi. İlk İpekçilik Okulu'nu Bursa'da açtı. Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulduktan sonra ekonomik özgürlüğüne de kavuştu. Savaşlar ve işgallerle pek çok varlığını kaybeden Edirne, yeni bir anlayışla kalkınmasını başlattı. Lozan Antlaşması gereğince başlatılan mübadele hizmeti, Edirne'yi yeniden gündemin ilk sıralarına taşıdı.

 Türk ve Yunan muhacirleri bölgeye yerleştirilirken insanların bildikleri sanat kolları göz önünde bulunduruldu. Muhacirlere araçgereç ve malzeme yardımları yapıldı. Edirne Bosna köye yerleştirilen muhacirler, kendi aralarında bir şirket kurarak Edirne Valiliği'ne müracaat ederek İpek Böcekçiliği tohumu aldılar. Edirne ve kazalarına yerleştirilen diğer muhacirlere 2000 kutu İpek böceği tohumu gönderilmiştir.

Edirne Bölgesi genelinde bulunan dut ağacı bahçeleri ile diğer araziler gelen muhacirlere dağıtıldı ve halka kiraya verildi. Tekirdağ'a gemilerle gelen muhacirler Kozacı oldukları için Edirne-Karaağaç'ta bulunan terk edilen evlere yerleştirildi. Bu bölgede bulunan dut ağaçları gelen muhacirlere tahsis edildi. Muhacirlerden 1800 kişilik biberci ve Kozacı muhacir grubu da Meriç ilçesinin Kavaklı köyüne yerleştirildi. Muhacirlere ipekböceği tohumları dağıtıldı. Edirne ve Uzunköprü’de İpekböcekçiliği okulları açılarak bölgede ipekçilik yaygınlaştırıldı.(Cumhuriyet Döneminde Edirne’de İpekböcekçiliğ M. Ağırgan) 1930 yılına kadar Cumhuriyetin ilk yıllarında bölgede ipekböcekçiliği oldukça gelişerek bölgenin önemli bir gelir kaynağı oldu.

Aynı yıllarda Edirne merkezde de ipekböcekçiliği hızla gelişmiş olup, Uzunköprü ve Edirne’de koza borsaları oluşturulmuştur. İpekböcekçiliği kursları yaygınlaştırılarak bölgede koza üretimi hızla arttırılmıştır. Edirne Karaağaçta iki tane koza işleme fabrikası kurulmuş olup 600 işçi çalışarak yılda 100 ton koza işlenmiştir.(Osmanlı Döneminde Balkan Ekonomisi)

Edirne’de 1960’lı yıllara kadar giderek azalan ipekböceği yetiştiriciliği sonraki yıllarda tamamen yok olmuştur. Buna sebep de devletin yanlış taban fiyat politikalarıdır. Her bitkiyi yetiştiren Edirne çiftçisini Buğday – Gündöndü – Çeltik ekimine yönlendirmiş ve mekanizasyon tarım dolayısıyla ürün çeşidi azalmış ve çiftçilerimiz giderek fakirleşmiştir.

İyi bir planlama ile eskiden olduğu gibi ipekböcekçiliği, bağcılık..vs yanında Lavanta, Kekik…gibi Tıbbi aromatik Bitki yetiştiriciliği ile alternatif tarım yapılarak çiftçimiz para kazanabilecektir.Tabii ki en önemlisi sulu tarımı hızla yaygınlaştırarak iki mahsul ürün alarak tarım yapma yollarını da aramalıyız.

DİĞER YAZARLAR
ERCAN KERMAN
İNSANLIĞIN RUHSAL KIŞI
Ahmet Acaroğlu
KİM  ÖĞRETTİ  ALFABEYİ ? 
Recep ÇINAR
Devlet Adamlarına Öğütler!
Zafer Dereli
FİİLEN ÜST KADROLARIN GÖREVİNİN YAPILMASI O KADROYA SINAVSIZ ATANMA HAKKI VERİR Mİ?
Selçuk Duranlar
KRUVAZİYER TURİZM VE FERİBOT İŞLETMECİLİĞİ
MELTEM BABACIK (dytmeltembabacik@gmail.com) (inst: 360beslenme)
EMZİRME DÖNEMİNDE ZAYIFLAMAK MÜMKÜN MÜ?
NURAN İKİZ
CEP TELEFONLARINA ARAÇ MODU KONMALI
TURAN ŞALLI (Roman Sivil Toplum Gönüllüsü)
  DAVA ADAMI OLMAK-ROMAN DAVASI
Şükrü Akıllı
DOĞAYA SAHİP ÇIKMAK-KORUMAK BU MUDUR?
Doç. Dr. Yeliz YEŞİL
Oz Büyücüsü Filminin Anlattıkları
Numan Özgür METİN
SAKLI GÖL AĞVA ŞİLE GEZİ NOTLARIM
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
M. ENİS ŞENSEVER
Deniz BAYAV Atölyesi Resim Sergisi (3)
HAMİT PUHALOĞLU
Kefenin Cebi Yok…
ŞAHVER HÖBEK
Çocuklarda Nefes Farkındalığı
Mehmet Ali ESMER
BİR YANGIN HABERİNİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
OLCAY DAL
Cumhuriyet nedir ?
Hüsnü Sarıgül
Suriyeliler denizde, Mehmetçik Suriye’de
Ertan Çekiç
İNSANLARA NE İSTEDİĞİNİ SORSAYDIM, DAHA HIZLI GİDEN AT ÜRETİRDİM
ABDULLAH GÜRGÜN
İLHAN KOMAN SAGUSU
CELİL ÖZCAN
SAKARYA ZAFERİ’NİN 100. YILI KUTLU OLSUN!
İHSAN KÖSE
İZ BIRAKANLAR
Prof. Dr. Özer ERGÜN
Kurbanda Hijyen ve Gıda Güvenliği Niye Önemli?
Hüseyin Erkin
FİYATLARI YÜKSELEN KİMYASAL GÜBRE FOTOĞRAFI
ÖZCAN AYGÜN
EDİRNE GAZİ OSMAN PAŞA ORTAOKULUNUN KAZANDIĞI ULUSAL BAŞARI VE ÇANAKKALE SAVAŞLARININ 106. YIL DÖNÜMÜ
MUSTAFA ERSOY
MUHALEFET ETMEK, BOZGUNCULUK MU? İHANET ETMEK Mİ?
Levent Büdüş
SİS DAĞILINCA
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
MESAFELER VE ÖLÇÜLER - ÖLÇÜTLER
Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
KORONAVİRÜS SALGINI SÜRECİNDE KAYGIMIZI YÖNETMEK
Derya Kurbay
Bunun sonu ne olacak?
Burhan Aytekin
19 Mayıs Gençlik Bayramı Kutlu Olsun
EKREM KANTUR
Devlet ihtiyaç sahiplerine destek oluyor!
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER
Mehmet Ali ESMER
Mehmet Ali ESMER
Hüsnü Sarıgül
ABDULLAH GÜRGÜN
ŞAHVER HÖBEK