Burhan Aytekin
Yambol Kukerlandia
Yayın Tarihi: 21 Mart 2019, Perşembe
Diğer Yazıları

Yambol Belediyesi’nin düzenlediği Uluslararası Masquerade Festivali "Kukerlandiya" konulu gösterilerine 2 Mart 2019 günü gitme fırsatım oldu.

Bu festivale dördüncü defa gidiyordum. Bulgaristan’ın Yambol kentiyle ilgili tarihi bilgileri daha önce ki gittiğim geziyle ilgili notlarımı yayınlamıştım. Son gidişimde gösterileri izledikten sonra Yambol şehrini kısa da olsa gezme imkânım oldu. Ayrıca 2018 yılında katılımcı fotoğraf sanatçılarının gösterilerde çektikleri fotoğrafların değerlendirilmesinin yapıldı fotoğraf yarışmasının ödül törenine katıldım. Birçok Edirne ve Yambol fotoğrafçı arkadaşlarımla görüşmüş oldum. Edirne de böyle bir sergi mekânının olmamasına üzüldüm.

İlk gittiğim ile son gittiğim arasında beni etkileyen kente yapılan onarımlarla caddelerin daha modern bir kent durumuna getirilmiş olmasıydı. Festival alanı da 2019 yılında daha güzel bir şekilde organize edilmiş olmasıydı. Bu yapılan değişiklikler mimarı Yambol Belediye Başkanı Yambol Georgi Slavov ve ekibiydi. Teşekkürler.

Yambol ile ilgili bilgiler

Yambol Bulgaristan'ın güneydosunda Tunca nehrinin kenarında tarihin ilk devirlerinde kurulmuş stratejik önemi olan Trak kenttir.

Avrupa ile Asya ülkelerini bağlayan transit yolu üzerinde kurulduğundan ticareti gelişmiştir.
Günümüzde nüfusu 74 bin civarındadır. 1989 yılında Türkiye’ye yapılan göçler, Bulgaristan’ın AB’ye girmesiyle birçok genç, çalışmak üzere Avrupa ülkelerine gitmiş olduğundan ve doğumların az olması nedeniyle nüfus devamlı olarak azalmaktadır.

Yambol Belediyesi’nin kültürel etkinlikler

  • Maske Festivali «Kukerlandia»
  • Milli Bayram
  • Manevi Müzik Festivali
  • Kutla – Tiyatro Festivali «Michael Lakonik»
  • Müzikal Bayramları «Altın Diana»
  • Tiyatro Günleri «N. Kokanova»
  •  

Kötü Ruhları Kovan Kukerler

  • Kukercilik, Yeni yıl ve Büyük Perhiz Arifesinde düzenlenen geleneksel bir Bulgar âdetidir.
  • Bulgaristan’ın putperestlik geçmişine dayanır.
  • Genelde, kukerler ritüelleriyle kötü ruhları kovmayı, sağlık ve bereket getirmeyi amaçlamaktadırlar.
  • Doğu Trakya’da, Dobruca’da, Orta Dağlarda ve Rodoplar’da bilinmektedir.
  • Kuker oyunları, özel olarak hazırlanmış kostümler giyen ve maskeler takan erkeklerin özellikle bekâr olanları tarafından yapılır.
  • Maskelerin büyük bir çoğunluğu ağaçtan ve renkli ipliklerden, kumaş parçaları, parlak pullar ve diğer süsleme malzemeleriyle hazırlanarak farklı hayvanlara benzetilmeye çalışılır.
  • Maskelerin 2 yüzü vardır, iyi ve kötü arasında ebedi bağlılığı oluşturan biri iyi huylu, diğeri ise korkunç olanıdır.
  • Kostümler keçi ya da koyun derisinden hazırlanır, elbiselere farklı sayıda, büyüklükte ve farklı sesler çıkaran çanlar asılır

Kuker geleneğinin amacı

  • İlk önce, sağlık, bereket ve refah dilekleriyle birlikte bütün evlerin ziyareti yapılır.
  • Evlere yapılan ziyarette, ev sahiplerden un, börek, yumurta vs. gibi hediyeler toplanır.
  • Kukerler her gittikleri evde gündelik hayattan farklı ve komik oyunlar sunarlar.
  • Tüm evleri dolaştıktan sonra kentin meydanında kukerler toplanarak, elbiselerinin yanlarında asılı olan çanların çalmasını zıplayarak ve oynayarak sağlamak suretiyle güzel örnekler sunarlar. (Çanların çalmasını sağlamak üzere özel ritimli hareketler yapmak zorundadırlar).
  • Kukerler’den oluşan her bir grupta, kendilerine öncülük edecek çar olacak kişi için erkek ya da ikiz çocuk sahibi olan bir erkeği seçerler. Doğu Bulgaristan’da kuker gruplarının başında, geleneksel olarak gelin ve damat elbiselerini giyen iki bekar erkek bulunur.
  • Günümüzde çar bulunmamaktadır, sadece damat ve gelin vardır. Damat, elinde kutu taşır ve herkes oraya demir para atar. Çoğu zaman kent meydanında, sağlık, bereket ve iyi hasad olması için duaların yapılmasıyla gösteriler sona erer.
  • Kuker Festivallerinin en etkin olanın Bulgaristan’ın Pernik kentinde Bulgaristan’ın ve Balkanların en büyük geleneksel halk oyunları ve maske geleneklerinin en ihtişamlı büyük uluslararası «Surva» maskeli oyunları olarak düzenlenmektedir.

Festival bilgileri

Uluslararası “Masquerade Festivali”"Kukerlandiya"2000 yılından günümüze kesintisiz olarak gerçekleşen maskeli oyun festivalidir. Kukerlandia temelinde karakteristik bölgesel gelenek, farklı özelliklere sahip, aynı zamanda zengin bir çeşitlilik açısından kostümleri, karakterler ve oyunlar farklı dönemleri sergilemektedir. Yıllar geçtikçe, Kukerlandia Festivali, büyük katılımcı, izleyiciyi grupları yurtiçinden ve yurtdışında Yambol’a gelmektedir. Yambol da yapılmakta olan festival Bulgaristan’ın kültürel takvimindeki yerini almıştır.Bulgaristan’ın en büyük kültürel organizasyonlarındanbiri olarak kendini kanıtladığı görülmektedir. Yapılan Kukerlandiya Festivaline Balkan ülkelerinden de ekipler katılmaktadırlar. Cumartesi ve Pazar günleri yapılan gösterilere 100 yakın ekip katılmaktadır.

Günümüzde yapılan Kukerlandiya Festival programında en önemli gösteriler “2-3 Mart günü kent ormanında yapılanmaskeli balo grubudur. 2019 yılında dört gün üst üste - 28 Şubat 3 Mart 2019 tarihleri arasında yapılması planlanmıştır. Gösteriler süresi içinde katılımcılara 15.000 Leva ödülü birkaç farklı kategoride yetkili jüri değerlendirilmesi sonucu dağıtılmaktadır. Kazanan gruplarahatıra, katılım diploması,para ödülü verilmektedir.

Kuker Geleneğinin Özelliği

Kuker Geleneği Yambol Bölgesi’nin simgesidir. Bu nedenle bölge“Kukerlerin Toprakları” olarak bilinmektedir. İlginç kıyafet ve maskeleriyle bekar erkeklerden oluşan topluluklar, tempolu zıplayarak üzerlerinde taşıdıkları çok sayıda çanın ses çıkarmasını sağlayarak, köylerde ev ev dolaşıp kötü ruhları, hastalıkları ve kötülükleri kovarlar.

Maskeli adamlara halk tarafından çeşitli isimler verilmiştir. Ancak en yaygın olan Kuker ismidir.

Kuker oyunlarının geleneği, antik çağlarda Traklar’ın Tanrı Dionysus Şenliklerine uzanır ve Yambol bölgesinde yaşayan halk tarafından her sene düzenlenen oyunlar günümüze ulaşmıştır. Kuker grupları, el yapımı maskeler ve kostümlerinin üzerindeki çanlarla gösterilerini sunarlar Yambol köylerinde kuker gelenekleri otantiktir. Ayrıca sayıca çeşitliliğe ve farklı özelliklere sahiptir. Kuker oyunları her sene Şubat ayının son haftasın ya da Mart ayı başında yapılmaktadır.

Maskeli ve renkli kıyafetli gruplar; kıştan kalan kötü ruhları, hastalıkları, kötülükleri ve soğuk havayı uzaklaştırmak için, baharın yaklaştığı günlerde bağıra çağıra, gürültü yaparak köy ve kasabaların sokaklarını, evlerin avlulularını dolaşırlar. Diğer yandan sağlık ve bereket için çeşitli ritüeller yaparlar; tarlayı ekip-biçmek, sağlık ve bereket için dilek tutmak gibi…

Her maskeli kuker topluluğunda, çeşitli karakterler mevcuttur; hacı(bazı köylerde hacı baba, kuker kralı, çavuşolarak adlandırılır) gelin, damat, nine, berber, papaz, doktor, dede, ayı, eşek, at vb.

Kıyafetler ve maskeler

Yambol Bölgesi’nde kukerler, köylerine özgü geleneksel kadın kıyafetleriyle oyunlara katılırlar. Genel olarak nakışlı beyaz gömlek, sukman (Kaba kumaştan yapılmış kolsuz elbise) ve önlük giyerler. Maskeler çok çeşitlidir. Kaba kumaştan ya da kürkten yapılır. Maskeler ayna, renkli bezler ve boncuklarla süslenir. Bazen maskeler çeşitli hayvanları sembolize eder.

Yambol Bölgesinde, Kukerlerin üzerine takılanÇanlar çok sayıda ve küçük boyutludur. Normalde bir Kuker, üzerine çan dizilmiş iki ya da üç kemer taşır. Her kemerde 20 ya da 30 çan yer alır. Böylece bir kuker toplamda 30-40 kg ağırlıkta çan taşımış olur.

Kukerlerin Silahları

Her Kuker bir uzun sopa ya da ahşaptan yapılmış bir kılıç taşır. Yambol Bölgesi’nde Kuker gruplarına sadece bekar erkekler katılabilir.

Yambol Belediyesi, “Yambol Kukerlandiya Maske Festivalini” Kuker geleneğinden esinlenerek 19 yıldır düzenlenmektedir. Festival sırasında, Kuker oyunlarının geleneksel özelliğine büyük önem verilmektedir. Her sene Maske Festivali büyük coşku içinde geçmektedir.

Yambol da 2019 yılı 2-3 Mart günleri gerçekleştirilen gösterilere Edirne ve Trakya bölgesinden tur firmaları ve kendi imkanlarınla giden birçok hemşerimiz gitmiş bulunmaktadır.

Edirne-Yambol kentleri arasında Turizm ve kültür yönünden bir köprü oluşturulmuş bulunmaktadır.

Başka bir yazımda buluşmak üzere hoşça kalın.

DİĞER YAZARLAR
ERCAN KERMAN
İNSANLIĞIN RUHSAL KIŞI
Ahmet Acaroğlu
KİM  ÖĞRETTİ  ALFABEYİ ? 
Recep ÇINAR
Devlet Adamlarına Öğütler!
Zafer Dereli
FİİLEN ÜST KADROLARIN GÖREVİNİN YAPILMASI O KADROYA SINAVSIZ ATANMA HAKKI VERİR Mİ?
Selçuk Duranlar
KRUVAZİYER TURİZM VE FERİBOT İŞLETMECİLİĞİ
MELTEM BABACIK (dytmeltembabacik@gmail.com) (inst: 360beslenme)
EMZİRME DÖNEMİNDE ZAYIFLAMAK MÜMKÜN MÜ?
NURAN İKİZ
CEP TELEFONLARINA ARAÇ MODU KONMALI
TURAN ŞALLI (Roman Sivil Toplum Gönüllüsü)
  DAVA ADAMI OLMAK-ROMAN DAVASI
Şükrü Akıllı
DOĞAYA SAHİP ÇIKMAK-KORUMAK BU MUDUR?
Doç. Dr. Yeliz YEŞİL
Oz Büyücüsü Filminin Anlattıkları
Numan Özgür METİN
SAKLI GÖL AĞVA ŞİLE GEZİ NOTLARIM
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
M. ENİS ŞENSEVER
Deniz BAYAV Atölyesi Resim Sergisi (3)
HAMİT PUHALOĞLU
Kefenin Cebi Yok…
ŞAHVER HÖBEK
Çocuklarda Nefes Farkındalığı
Mehmet Ali ESMER
BİR YANGIN HABERİNİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
OLCAY DAL
Cumhuriyet nedir ?
Hüsnü Sarıgül
Suriyeliler denizde, Mehmetçik Suriye’de
Ertan Çekiç
İNSANLARA NE İSTEDİĞİNİ SORSAYDIM, DAHA HIZLI GİDEN AT ÜRETİRDİM
ABDULLAH GÜRGÜN
İLHAN KOMAN SAGUSU
CELİL ÖZCAN
SAKARYA ZAFERİ’NİN 100. YILI KUTLU OLSUN!
İHSAN KÖSE
İZ BIRAKANLAR
Prof. Dr. Özer ERGÜN
Kurbanda Hijyen ve Gıda Güvenliği Niye Önemli?
Hüseyin Erkin
FİYATLARI YÜKSELEN KİMYASAL GÜBRE FOTOĞRAFI
ÖZCAN AYGÜN
EDİRNE GAZİ OSMAN PAŞA ORTAOKULUNUN KAZANDIĞI ULUSAL BAŞARI VE ÇANAKKALE SAVAŞLARININ 106. YIL DÖNÜMÜ
MUSTAFA ERSOY
MUHALEFET ETMEK, BOZGUNCULUK MU? İHANET ETMEK Mİ?
Levent Büdüş
SİS DAĞILINCA
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
MESAFELER VE ÖLÇÜLER - ÖLÇÜTLER
Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
KORONAVİRÜS SALGINI SÜRECİNDE KAYGIMIZI YÖNETMEK
Derya Kurbay
Bunun sonu ne olacak?
Burhan Aytekin
19 Mayıs Gençlik Bayramı Kutlu Olsun
EKREM KANTUR
Devlet ihtiyaç sahiplerine destek oluyor!
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER
Mehmet Ali ESMER
Mehmet Ali ESMER
Hüsnü Sarıgül
ABDULLAH GÜRGÜN
ŞAHVER HÖBEK