Yaver Tetik
Kalorifer kazanlarından nasıl enerji tasarrufu sağlanır? (2)
Yayın Tarihi: 14 Şubat 2019, Perşembe
Diğer Yazıları

Sıcak Sulu Kömür Yakıtlı Kazanların Patlaması;

Katı yakıtlı kazanların kurallarına uygun yakılmaları, ekonomik anlamda uygun olduğu gibi, kuraldışı uygulamalarla, can ve mal kaybına da neden olmalarıdır. Günümüz teknolojisinin, insan kaynaklı tedbirlerin uygulanamamış olduğunu gördüğüm, gördük.  Bu kazan patlamalarından en önemlisi CAN kaybına neden olunanlarıdır. Bunların nedenlerini paylaşmak istedim sizlerle…

PATLAMA İLE SONUÇLANAN, SICAK SULUKÖMÜR YAKITLI KALORİFER KAZANI ARIZALARININ ÇOĞUNLUĞU, EĞİTİMSİZ ATEŞÇİ, KURALLARINA UYULMAYAN KAZAN YAKMA TEKNİKLERİNİN ve GENELİKLE KAPALI GENLEŞMELİ SİSTEMLERDE, HATALI EMNİYET VENTİLİ KULLANIMI SONUCU MEYDANA GELDİĞİ GÖRÜLMÜŞTÜR. -

Kömür yakan sıcak sulu kalorifer kazanlarının çoğunda, yanma olayı baştan sona insan kontrolünde gelişir. Kömürlü kazanlarda, basınç ve sıcaklık gibi büyüklüklerin kontrol edilebilmesi, çoğunlukla; insan kontrolünde olmaktadır. Kömürlü bir kalorifer kazanının patlamasına yol açan; bazı uygulama ve işletme hatalarını aşağıdaki şekilde sıralamak mümkün olabilir.

  1. Sıcak Su Gidiş ve Sıcak Su Dönüş Vanalarının Kapalı Unutulması Hali:

Sıcak su gidiş ve dönüş vanaları kapalı unutulup kalorifer kazanı yakılmaya devam edilirse; kazan suyu ısınarak genleşir. Yükselen kazan suyu sıcaklığının karşılığı olan kaynama basıncı, kazan içindeki statik basınca ulaştığında buhar oluşur ve emniyet boruları aracılığıyla sistem dışına atılır. Eğer emniyet boruları, küçük kesitte seçilmiş veya üzerine vana takılmış ise oluşan buhar tahliye edilemez.

Böylece kazanın atmosferle olan doğrudan bağlantısı kesilerek iç basıncı sürekli yükselir. Çelik saçtan yapılmış veya dökün kazanlarda basınç, kazanın dayanım sınırını aştığında; kazan patlar.

  1. Elektrik Kesilmelerinde By – Pass Hattının Açılmaması Hali:

Bilindiği gibi sıcak sulu ısıtma tesisatlarında gidiş – dönüş kolektörleri ile bu kolektörlerden uygun olanının üzerinde birisiyedekli pompa; kömürlü kazanlarda yapılması zorunlu by – pass hattı bulunmaktadır.

Elektrik kesilmesi halinde sıcak su sirkülasyonu durup, kazan yanması kontrol edilemeyip devam edeceğinden,çelik saçtan yapılmış veya dökün kazanlarda basınç, kazanın dayanım sınırını aştığında; kazan patlar. Bu durumda kaloriferci By – pass vanası açıp, kazan hava klapelerini kapatmalıdır.

c) Kazanın Suyunun Aşırı Miktarda Eksilmesi Veya Kazanın Susuz Çalıştırılması Hali:

Bazı uygulamalarda kalorifer kazanını besleme vanası, doğrudan şehir şebeke tesisatına bağlanmaktadır.
Besleme vanasının bozulması ya da açık bırakılması sonucunda şehir şebekesinde suların kesilmesiyle birlikte kalorifer tesisatındaki su, şehir şebeke tesisatına kaçabilecek, bu durumda kazandaki su tükenecektir.

Kazanın susuz kalması halinde, kazan kontrol edilmez se, kazan yanmaya devam edecek, kazan ısıtıcı yüzey cidar sıcaklıkları yaklaşık 600 -  900 ºC’ a ulaşacaktır. Bu durumda şehir şebeke suyunun tekrar gelmesi ile kazanın kızgın yüzeylerine temas eden su, çok kısa sürede buharlaşarak,kazan iç basınç dayanım sınırının üzerine çıkacak ve kazan patlayacaktır.
Bunu önleminin yolu şehir şebeke tesisatından kazana direkt bağlantı yapmamaktır. Hortum kullanarak besleme yapmak en doğru çözümdür.

Uygulamada işletme personelinin veya kullanıcıların, kullanım amacıyla kazandan sıcak su aldıkları;  dikkatsizlikleri nedeniyle kazana eksilen suyun, kazan soğukken su beslemesi yapmadıkları görülmüştür.

d-) Kazan İçerisinde veTesisat Çıkış Boru Hatları Üzerindeki Hava Tüplerinden Havaların Alınmaması:

Kazan içerisinde ve tesisat hatları üzerinde ki havaların alınması gerekir. Oluşabilecek havanın atılması için hava tüpleri mevcuttur. Hava tüpleri; kazan içerisinde veya tesisattan sürüklenerek gelebilecek havaların atılması için kullanılır. Tesisatta oluşacak hava, ısınan suyun tesisata gönderilmesini engeller. Bunu için tesisatın, havalası kazan yakılmazdan önce alınmalıdır. Oluşan havanın sistem dışına atılmaması durumunda; kazandaki sıcaklık, kazan çıkış borularına aktarılamayacaktır. Sürüklenerek sirkülasyon pompasına gelebilecek hava; sirkülasyon pompasının çalışmasını engelleyecek, kazan suyu sıcaklığının hızla artışına neden olacaktır.

Kazan sıcaklığı artacak, kazan içerisindeki su kısa sürede buharlaşarak, kazan iç basınç dayanım sınırının üzerine çıkarak kazanın patlamasına neden olacaktır.

e) Kalorifer Kazan Suyu Çok Sıcak Halde Kazana Soğuk Su Verilmesi;

Gerek elektrik kesilmesinde, gerek bay-pass vanasının açılmaması, gerekse kazanın aşırı yüklenmesinden kalorifer kazan suyu çok ısınarak sıcaklık yükselir. Bu durumda, kazanda eksilen suyu tamamlamak veya kazanı soğutmak maksadıyla kazana su basılırsa, malzemelerin sıcaklık farkından, farlı genleşmelerden dolayı kazan ve tesisata bağılı ekipmanlar (vana, boru vb.) kopar, parçalanır, kazan iç basınç dayanım sınırının üzerine çıkacak ve kazan patlayacaktır.

DİĞER YAZARLAR
Ahmet Acaroğlu
POLİTİK MAYINLAR  ve KÜLTÜREL TUZAKLAR 
Recep ÇINAR
Üç Sınıf İnsan!
ERCAN KERMAN
OSMANİYE’DEN SELAMLAR
Seyide ESEN
ETUS’la geçmişe yolculuk
Selçuk Duranlar
İHRACAT
Zafer Dereli
KALICI BİR REFAH PAYI UYGULAMASI İSTİYORUZ
MELTEM BABACIK (dytmeltembabacik@gmail.com) (inst: 360beslenme)
KIŞ MEVSİMİNDE ZAYIFLAMANIN YOLLARI
Şükrü Akıllı
EMEKLİYİ YOK SAYARSANIZ….
NURAN İKİZ
Bir Yeni Yıl Hikâyesi
Doç. Dr. Yeliz YEŞİL
Stresle Başa Çıkmak İçin Çeşitli Tavsiyeler
Numan Özgür METİN
GÜNÜBİRLİK GÖKÇEADA
TURAN ŞALLI (Roman Sivil Toplum Gönüllüsü)
Roman vatandaşlar nerede?
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
M. ENİS ŞENSEVER
Anadolu Uygarlıklarından İzler – Panel ve Sergi (3)
HAMİT PUHALOĞLU
Kefenin Cebi Yok…
ŞAHVER HÖBEK
Çocuklarda Nefes Farkındalığı
Mehmet Ali ESMER
BİR YANGIN HABERİNİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
OLCAY DAL
Cumhuriyet nedir ?
Ertan Çekiç
İNSANLARA NE İSTEDİĞİNİ SORSAYDIM, DAHA HIZLI GİDEN AT ÜRETİRDİM
CELİL ÖZCAN
SAKARYA ZAFERİ’NİN 100. YILI KUTLU OLSUN!
İHSAN KÖSE
İZ BIRAKANLAR
Hüseyin Erkin
FİYATLARI YÜKSELEN KİMYASAL GÜBRE FOTOĞRAFI
ÖZCAN AYGÜN
EDİRNE GAZİ OSMAN PAŞA ORTAOKULUNUN KAZANDIĞI ULUSAL BAŞARI VE ÇANAKKALE SAVAŞLARININ 106. YIL DÖNÜMÜ
MUSTAFA ERSOY
MUHALEFET ETMEK, BOZGUNCULUK MU? İHANET ETMEK Mİ?
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
MESAFELER VE ÖLÇÜLER - ÖLÇÜTLER
Burhan Aytekin
19 Mayıs Gençlik Bayramı Kutlu Olsun
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER
Mehmet Ali ESMER
Hüsnü Sarıgül
ABDULLAH GÜRGÜN
ŞAHVER HÖBEK