Şükrü Akıllı
BİZDEKİ YEREL YÖNETİM SİSTEMİ VE SEÇİMLER
Yayın Tarihi: 25 Aralık 2018, Salı
Diğer Yazıları

İşsizliğin zirve yaptığı, üretimin azaldığı, bütçe açığının her yıl daha da büyüdüğü, enflasyonun tırmanışa geçtiği, ekonomik durgunluktan dolayı işçisinden çiftçisine, memurundan emeklisine kadar böylesine sıkıntılı bir ortamda ülkemiz 2019 Mart ayı son gününde yerel yöneticilerini seçtirilmek üzere sandık başına gideceğiz.

Seçmek mi? Seçtirilmek mi? Özellikle belediye başkanlarını siyasi partilerin genel merkezleri, daha doğrusu genel başkanları belirlediğine göre, seçimi onlar yapmış olmuyorlar mı? Yani aday gösterdikleri kişileri “Millet” dedikleri yönetilenlere seçtirmiş olmuyorlar mı?  Sonra da milli irade diyecekler! seçim yapılmadan aday ilan ettiklerini değiştirecekler veya geri çekecekler veya bir süre sonra da bir bahane bulup o belediye başkanlarını görevden alacaklar!

Bizdeki yerel yönetim sistemi böyle işliyor ne yazık ki.

Yerel seçimlerle ilgili aday belirleme çalışmaları halen devam ediyor. Bakıyoruz da aday belirlenmelerinde tam bir curcuna yaşanıyor. Paralı anketler, komisyon temayül yoklamaları, rapor hazırlanmaları, raporların manipüle edilmesi, çakma anketler, aday olanların genel merkez mesaileri, ikna çabaları, ayak oyunları vs.vs. organize işler bunlar! Aday olabilenlerin seçim kazanmış gibi zafer nutukları atmaları, şaşalı törenler düzenlenmesi de işin cabası.

 Her seçim öncesinde olduğu gibi henüz seçim atmosferine girilmemesine rağmen siyasi liderlerin, siyaset dilini sertleştirmelerini, birbirlerine ağır eleştiriler yöneltilmelerini, rencideler, ağıza alınmayacak sözler sarfedilmesini, aşağılayıcı anlamla gazetecilerin, habercilerin tehdit edildiğini, hedef gösterildiğini, sonuçta toplumun ayrıştırıldığını, kutuplaştırıldığını üzülerek gözlemliyoruz. Her an televizyonlarda yüksek perdeden bağıra bağıra konuşulmasından, kimlik siyaseti dışına çıkılamamasından ne fayda bekleniyor ki?

Peki, adaletli bir seçim yarışı, propagandası yapıldığından söz edilebilir mi? Siyasi iktidar devletin tüm olanaklarını kullanırken, diğer partiler kendi olanakları ile seçim çalışmalarını yapmaya çalışıyorlar. Ne derece adaletli bir yarış yapılıyor takdiri sizlere ait. Daha da önemlisi siyasi iktidarın genel başkanına seçim yasakları bile uygulanmıyor!

Yerel seçim yapacağız ama propaganda döneminde yine göreceğiz, geçmişte olduğu gibi bu süreç de genel siyasetin etkisinde kalacaktır. Siyasi liderlerin söylemleri yerel yönetimlerden ziyade genel siyasi söylemler ekseninde geçecektir. Koalisyonlar bitti denildi ama aynen devam ediyor, adı değişti ittifak oldu. İki ittifakın çatışması ile bir genel seçim havasında olacak yerel seçimler. Halbuki genel seçimlerde alınan oylarla yerel seçim hesabını hiçbir tecrübeli siyasetçi yapmamalı. Yapan da yanıldığını görür. İkisinin matematiği, psikolojisi ve oy verme refleksleri birbirinden çok farklıdır.

Şuna da bakmak gerek. Siyasi partilerin atadıkları, aday gösterdikleri, kent halkına seçmeleri için dayattıkları adaylarda iyi bir imajının olmasını arıyorlar mı? Seçmen tercihini etkileyen faktörleri inceliyorlar mı? Başarı kriterlerine bakıyorlar mı?

Ya seçmen; belediye başkanlığı seçiminde aday üzerinde mi duruyor? Patiye mi oy veriyor? Sandık tercihini genel ülke siyasetini düşünerek mi yapıyor? Araştırmalar partili olmayan seçmenin partilerin ürettiği politikaları esas alarak tercihini yaptığını gösteriyor. Ancak bilinçli toplum yapılarında yerel halkın aday profili üzerinde durduğunu, hizmet üretebileceğine inandığı adaylardan yana tercihini kullandığı gerçeğini de belirtmek isterim.

Ülkemizde yerel yönetimlerin özerkliğinden söz edemiyoruz. Seçilen belediye başkanlarının partisiyle ilişkisi kesilmiyor. Bu nedenle parti işlerine de karışıyorlar. Örneğin delegeleri, il ve ilçe başkanlarını, yönetim organlarını belirleyenler de yok değil. Böyle olunca  çekişmeler de kaçınılmaz oluyor. Bence  seçilince belediye başkanları siyasi partili olmamalı, ancak ulusal düzeyde duruma baktığımızda Cumhurbaşkanının partililiğini belediye başkanlığı sisteminin ötesinde, aynı zamanda partisinin genel başkanı olmayı sürdürmek biçiminde tanımlamak, akılcı ve doğru bir iş değil.

Bizdeki yerel yönetim ve seçim sistemi böyle. Bir de Batıya yani Avrupa’ya ve Amerika’ya bakalım, oralardaki sistemi, belediye başkanlarının seçim ve konumunu araştırmalarıma, gözlemlerime dayanarak sizlerle kısaca paylaşmak isterim. Özellikle Avrupa ülkelerinde belediyeler bize göre çok farklı konumdalar. Ne merkezi idarenin vesayeti altındalar, ne de siyasi iktidarların güdümünde ve baskısı altındalar. Belediye başkanlarının görevden alınma endişeleri, muhalif partili belediyelerin tepesinde sürekli müfettiş denetimleri söz konusu değil. Avrupa’nın gelişmiş ülkelerinin çoğunda belediye başkanları, belediye meclis üyeleri arasından ve Meclis tarafından seçiliyorlar. Amerika’nın birçok eyaletinde de bu uygulamayı görmek mümkün. Bazı eyaletlerde belediye başkanı sembolik.  Asıl yetki, görev ve sorumluluk Meclis tarafından seçilen profesyonel şehir yöneticisindedir. İngiltere büyük şehir uygulamasından vazgeçmiş. Sadece Londra’da büyük şehir belediyesi var. O da ülkedeki bütün belediyelerin sorumluluğunu almasından kaynaklanıyor. Bizim seçimlerdeki gürültü patırtı oralarda yok. Propaganda süreçleri sakin. Bir seyahatimiz sırasında Avusturya’nın Başkenti Viyana’da idik. İki gün sonra seçim olacakmış gibi bir hava yoktu. Bizdeki gibi halkın yoğun ilgisi de yok. Seçime katılma oranlarının %40 civarında olduğu bilgisini de aldık.

Yazıma, Edirne il merkezi yerel seçim sonucu konusundaki değerlendirmemle son vermek istiyorum. Partilerin aday tespit çalışmaları henüz sonuçlanmış ve kesinleşmiş değil.  Yeni isimler gelecektir. Halkın, siyasetçilerin arasındayız. Kulağımız da Ankara’da.  2019 yerel seçimlerinde belediye başkan adaylarının bu defa işi kolay değil. Bıçak sırtında bir seçim olacağı kesin. Yani seçimleri kazanmak torbada keklik değil.

Sonuç itibarıyla birileri ben seçimi alırım düşüncesiyle rahat olmasın. Benden söylemesi..

DİĞER YAZARLAR
Psikolog. Buse BAŞKÖYLÜ
Çocuklar Arkadaşlarıyla Neden Oynamaz?
Teoman ÖZÇUHACI
SEDAN’la tadımlık bir Balkan turu
Recep ÇINAR
Bir mukayese!
ERCAN KERMAN
Kendini kurmak
Ertan Çekiç
Güne iyi başlayın
NURAN İKİZ
Mezar Taşlarının Dili-2
Zafer Dereli
Sözleşmeli memurum, askerlik sürem, 3+1 yıllık süreden sayılır mı?
CELİL ÖZCAN
İzmir'in Kurtuluşu’nun 97. yıldönümü kutlu olsun
Selçuk Duranlar
Zor şartlarda antlaşma
Burhan Aytekin
Mitolojide Türkler
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
EKREM KANTUR
Devlet ihtiyaç sahiplerine destek oluyor!
Numan Özgür METİN
Edirne Lavanta Tarla Günleri
Ahmet Acaroğlu
Kurban
Tülay Çağlarer
Ramazan ayının geleneği: Mahya
M. ENİS ŞENSEVER
Ergenekon’da, FETÖ’nün tertibine yargının beraat kararı
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
Şükrü Akıllı
Ülkemi yoran bir seçim daha
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER