NURAN İKİZ /
Aklıma takılanlar…
30 Kasım 2018 Cuma, 07:00

Bunaltıcı sıcak günler geride kaldı, kış günleri kendini hissettirmeye başladı, derken Edirne şimdiye kadar kolay kolay görülmeyen bir sağnak ve ardından sel felaketini yaşadı. Sel felaketi görüntüleri insanı hayrete düşürecek şekildeydi. Ardından da kar yağışı yerleri beyaza bürüdü. Önceki gece başlayan yağış devam edecek, aynı sağanak gibi yolları kapayacak sanılırken sabah uyandığımızda yolların açık, sadece kuru alanların beyaza büründüğünü gördük. Devam etseydi felaket daha da katmerli olurdu sanırım.

Pencereden kışın bu soğuk yüzünü izlerken camda vızır vızır sesler çıkararak gezinen sineğe gözüm takıldı. Bu havada pek olmaz diye aklımdan geçirirken sineklerin kış aylarında neden ortadan kaybolduğu sorusuna takıldım. İyi kötü her sorunun yanıtını veren google amcaya buşvurdum, sineklerin her türünün kışın ortadan neden kaybolduğunu, havaların ısınmasıyla birlikte de aniden ortaya çıkıverdiğini öğrenmek için…

Bilirsiniz yaz günlerinde insanları bir hayli rahatsız eden sinekler kış günleri herhalde inzivaya çekilirler. Bir de yazın karasinekler gece gündüz evlerimizin başköşesinde dolanırlarken sivrisinekler gündüzleri ortada pek görünmezler. Acaba mesai saatlerinin dışında ne yaparlar? Sinekler, böcekler uyurlar mı? sorularına cevap aramaktı amacım. Bu konuda ulaştığım bilgileri sizinle paylaşayım.
“Sinekler ısıya çok hassastırlar. Güneş bir bulutun arkasına girdiğinde oluşan sıcaklık değişikliğinden bile etkilenirler. Kış günlerinde bazı bölgelerde sıfırın bile çok altına inen sıcaklıklar onların, özellikle gelişmiş olanlarının yaşama şanslarını yok eder.

Lavra veya yumurta halindekiler ise yaşamaya devam ederler. Bahar aylarında gelişmiş birer karasinek olarak yaşantımıza katılırlar. Yani evinizde gördüğünüz sinekler geçen senekiler değillerdir, onların çocuklarıdırlar.” diye geçen bu bilgiler yanında insanların olduğu yerlerde yaşayan sivrisineklerin çoğunlukla gece faaliyet gösterdiklerini belirten bilgi kaynağında da bu sinekler için şunlar yer alıyor: “Çoğu alacakaranlık saatlerinde, sabaha karşı ve akşamüstü daha aktiftirler. Aktif oldukları bu süre bir veya en çok iki saati geçmez. Öyleyse sivrisinekler aktif olmadıkları, günün en azından 22 saatlik bölümünde ne yapıyorlar? Kuvvetli ışık, havadaki nem oranının düşük olması ve rüzgâr, sivrisineklerin işe çıkmalarına mani olan en önemli faktörlerdir. Boş vakitlerinde çoğunluğu, bitkiler, otlar, çimenler ve ağaçlar üzerinde dinlenirler. Renkleri ve boyutlarından dolayı onları oralarda fark etmek kolay değildir. Bazıları ise evlerin odalarında loş köşelerde kalırlar.”

Sineklerin, böceklerin uyuyup uyumadıklarına gelince ise bilgi kaynağında uyumak fiilinin tanımına bağlı olduğu belirtiliyor ve şu bilgilere yer veriliyor: “Zaten uykunun gizemi de tam çözülmüş değildir. Hareketsiz kalıp, dış ortamdan bağlantıyı koparmayı uyku olarak nitelendirirsek böcekler de uyur, balıklar da. Fakat bu arada beyinlerinde neler oluştuğunu kimse bilmiyor. Memeli hayvanların, örneğin kedilerin, köpeklerin, ineklerin uykuları ve bu sırada beyinde oluşan elektriksel dalgalar konusunda ciddi araştırmalar yapılmıştır. Onların da bizim gibi uyudukları hatta rüya bile gördükleri kesin olarak biliniyor.

Ancak bir karasineğin veya örümceğin beynine elektrik kabloları bağlayıp bir molekül boyutundaki beyinlerinde neler olup bittiğini araştırmak hala pratikte pek mümkün değil.”

Sineklerle böceklerin yaşantıları ve özellikleri böylemiş işte… Bu küçük hayvanlar hakkında araştırmaya değer daha bilmediğimiz ne çok şey vardır herhalde…

Termos

Araştırma yaparken bir de “Termos nasıl sıcağı sıcak, soğu soğuk tutuyor?” sorusunun yanıtına rastladım. İşte o yanıt:

“Tek nedeni vardır, vakum. Yani boşluk. Bir termosta iç içe geçmiş iki kap vardır. Dıştaki metal bir kap olup içteki genellikle bir cam şişedir. İkisinin arasındaki hava ise boşaltılmıştır. Tam olmasa da üreticiler tarafından elde edilebilen tama yakın bir boşluk vardır. Vakumlu bir ortamda hava molekülleri de olmadığından ısı iletilemez. Cismin ısısı başlangıçta ne ise o halde kalır. İçerden dışarıya, dışardan içeriye ısı geçişi olmaz. Böylece termosa konan sıvı sıcaksa sıcak, soğuksa soğuk kalır.”

    BU HABERE YAPILAN YORUMLAR
    YORUM YAZ
Adınız :
E-mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik Kodu
:

 
Copyright ©
Yenigün Ofset Gazete ve Matbaa Tesisleri Mumcular Sk. (Eski itfaiye karşısı) No: 16/B EDİRNE
0 284 225 27 57 - 212 77 55