Yener Yaveroğlu / Yener Yaveroğlu
TARIM NASIL BİTTİ, DEĞİL NASIL ÖLDÜRÜLDÜ!
26 Mart 2018 Pazartesi, 09:37

Edirne Haber gazetesinin 12 Şubat 2018 tarihli baskısında köşe yazarı Ayhan Tunca’nın “FİİZİ ALİ’NİN SALATALARI” başlıklı yazısızını okuduğumda, hele yazının sonundaki, “TARIM NASIL ÖLDÜ” sözcüğü beni yıllarca geri götürdü. Geçmişteki o zor meşakkatli günlerimi hatırladım.

Halka yardımcı olmak üzere, kurulan müdürlükler ve müdürlüklerdeki görev alan müdürler, onların üreticiye davranışları, aklımdan sırayla geçti.

Bu memlekette tarım nasıl öldüğü konusunda ben de görüşlerimi, yazayım da halen bilmeyenler, bilemeyenler de öğrensinler ve düşünsünler.

Yıl 1950, dokuz yaşındayım. Rahmetli babam yine yorgun-argın eve geldi.

“Bu gün hazırladığım pancar ekim tarlasını, Çavuş Abdurrahman Efendi, beğenmedi. Tarlada tek-tük de olsa ayrık otları var. Yarın onları topla.” dedi.

Ben de çaresiz “Olur” dedim.

 Ertesi günü, beni yanına aldı. Tarlaya gittik. Öğleye kadar ayrık otu kökü topladık. Öğleden sonra da ekim makinesi ve makineyi kullanan bir personel, tarlaya geldi. Hazırlanan yer beğenildi. Bizim öküzleri makineye koştuk. Ekim başladı. Bu makinenin çekilmesi oldukça güç istediğinden öküzleri sık sık dinlendiriyorlardı. Baktım bir dinlendirme anında, öküz işerken sidik kırmızıya yakın renkte idi.

Sordum. “Yorgunluktan” dediler. Bilmem?..

Neyse, 5-10 gün sonra pancarlar çıktı. 2-3 defa kazıldı. Kiralanan su motoru ile 1-2 defa sulandı. Günü geldi söküldü. Öküz arabasına, yüklenip önce, Yeni İmaret semtindeki evin önüne getirildi. Şimdiki gibi birden ziyade alım merkezi olmadığından Karaağaç semtindeki pancar alım merkezine götürüldü, tren vagonlarına boşaltılıp teslimi yapıldı.(Bir öküz arabası 1200 kg)

Tarlanın ürünleri, bu şekilde teslim edildi. Bir çile ki ne çile!..

Yıllar geçti, okul ve askerlik döneminden sonra yeniden Edirne’ye döndüm. Bir devlet dairesinde görev aldım. Atalarımdan kalan araziyi de ektiriyordum. Arazinin büyük bir bölümü Tunca Nehri kenarında. Yani sulu ziraat yapmaya müsait.

 Traktörlerin devreye girmesinden sonra bu işlerin daha kolay olacağını düşündüm. 25 dönüm kadar yerin pancar ekimine karar verdim. Grup kurup pancar şirketine müracaat edip ekim talebinde bulunduk. Uygun görüldü.

Yerleri hazırlayıp ekim gününü beklemeye başladım. Bir-kaç gün sonra ekim makinesi bir traktörün arkasında, ekicisi ile birlikte geldi. Ekim gerçekleştirildi.

Üç defa kazma(Çapalama) işleminden sonra sulamaya sıra geldi. Gerekli sulamalar yapıldı. Pancar olgunlaştı. Sökülüp, teslimine sıra geldi.

Tarlalar arası yolun her iki tarafı pancar ekili olup sulandığından yol da yumuşamıştı. 6-7 ton pancar yüklü römorkla, bu yumuşayan yollardan geçerken motor arabaları bu yollarda çukurlar oluşturuyordu. O çukurlardan çıkmaya uğraşırken araba ya akıs kesiyor ya da devriliyor.

Bu yolların elverişli hale getirilmesi, çiftçiler tarafından yapılması mümkün olmadığından, Edirne’deki müdürlüğe gidip yolların yapılması için yardım istedim. Böyle bir yardımın yapılamayacağı söylendi.

 Bu defa, Toprak-Su Ekip Baş Mühendisliğine gittim. Greyderlerinin olmadığını söylediler.

Edirne Belediye Başkanlığına gittim. Sınırlarının haricinde olduğundan yardımcı olamayacaklarını belirttiler. DSİ XI. Bölge Müdürlüğüne gittim. “Biz yol yapmayız, taşkın koruma, dere ıslahı, gölet vs gibi işlerle ilgileniriz” dediler. Son olarak, o zamanki ismi YSE Müdürlüğü olan teşkilata gittim. Konuyu müdüre anlattım. İlgilendi. Ertesi günü Büyük Döllük Köyüne gidecek greyder şoförünü çağırtıp, benim işimi hallettikten sonra gitmesini söyledi. Ertesi sabah şoför ile buluştuk.

Şoför aldığı talimat üzerine, tarla yolumuzu iki taraflı gidip-gelme ile gayet güzel, bir saat içinde yaptı. Adını vermek istemiyorum. Ancak YSE Müdürünü her an saygı ile anarım. Neyse uzatmayayım, olgunlaşan pancarların sökülüp, pancar alım merkezine teslim zamanı geldi.

Bir traktörcü ile anlaştım. Belli kilogram nakliye fiyatı ile pancarı kantara çekmeye başladı. Ancak her gün bir motor arabalık teslim fişi veriyorlardı. Traktörcü öğleden sonra boş kaldığından, “2 arabalık teslimat fişi al.” dedi.

Şirkete gittim, “Olmaz” dediler. “Gün aşırı iki araba teslim alın” dedim. Ona da “Hayır” dediler.

Sanki pancar ekmekle suç işlemiştim. Her şeye rağmen günde bir motor arabası pancar teslim ederek taşımaya devam ettim.

Pancar römorkunu boşaltırken uygulanan gereksiz kurallardan da bahsedeyim.

O zamanlarda Edirne’de, şimdiki GAR binasına yakın yerde, alım merkezi vardı. Çukurçayır mıntıkasından sökülüp getirilen pancar yüklü römorklarım buraya gelir, ya tren vagonuna geri geri yanaştırılır veya TIR’larla taşındığından açık sahaya dökülürdü.

İşte üretici burada cezalandırılırdı. ŞÖYLE Kİ:Pancar vagona yüklenecekse, geri geri yanaşmak o kadar zordu ki çok az kişi becerebilirdi. Ya yardım alacaktı veya traktörü römorktan söküp motorun önüne bağlamak suretiyle o şekilde vagona yanaşacaktı.

Yanaştın, arka taraf boşaldı. Yarıya geldiğinde, römorkun ön tarafındaki pancarları ortaya doğru atıp oradan da ikinci bir gayretle tren vagonuna atacaksın.

TIR’larla taşınanlar meydana dökülecekse, damperli römork kullanmak yasak. Zira, dökülen pancarların ön tarafını, keson kuyu örer gibi dizeceksin. Bir yandan dizi yapıp bir yandan da pancar boşaltacaksın. Arkadan kepçe gelip dizilen pancarları, TIR’lara yükleyecek. Dizi yapmaz isen pancar teslimatı yapılmamış sayılırdı.

Yani boşaltılan römork tartılıp dökülen pancarın teslimatı gerçekleşmezdi. O yıl grubumdaki arkadaşlarlarla 170 ton pancar teslimatını bütün bu sıkıntıya rağmen gerçekleştirdim. Son 1500 kg kadar tarlada kalmıştı. Şoföre, “Git yükle, gel” dedim.

Son pancar geldi.

Alımdaki yetkiliye, “Arkadaş bu son pancar, teslimat fişim yok. Bunu alın da bu çile bitsin.” desem de “Olmaz,” dedi.

Ben de motorcuya, “Alım yerinin bir kenarına dök, git.” dedim!

Böylece sonunda pancar teslimatını bitirdim. O yıldan sonra pancar ekimini de bitirdim. Sanırım yıl 1985 idi.

O YILLARDAN BU YANA PANCARIN BAŞI BÜYÜK DERTTE, BAŞI İSTENİYOR!

    BU HABERE YAPILAN YORUMLAR
    YORUM YAZ
Adınız :
E-mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik Kodu
:

 
Copyright ©
Yenigün Ofset Gazete ve Matbaa Tesisleri Mumcular Sk. (Eski itfaiye karşısı) No: 16/B EDİRNE
0 284 225 27 57 - 212 77 55
xx