ÜLKÜ VARLIK /
DÜNYA KADINLAR GÜNÜ VE TÜRK BİLİM KADINLARI
08 Mart 2018 Perşembe, 09:52

‘’En kıymetli varlık olan kadınların,

‘Dünya Kadınlar Günü’ kutlu olsun. "

 Dr. Ülkü Varlık

Geçen Ocak Ay’ı içerisinde gerçekleştirmiş olduğum Polonya gezisi sırasında ziyaret etmiş olduğum ‘Varşova Marie Curie Müzesin’den’ çok etkilendim. Dünyaca ünlü fizik ve kimyacı, iki nobel ödülü sahibi olan Marie Curie’ye bu ödüller onun fizik ve kimya bilimine olan  katkılarından dolayı verilmişti. Kendisi radium, uranium gibi elementlerle, radyoaktiviteyi bulmuş ve bu labaratuvar çalışmaları sırasında almış olduğu radyoaktif maddeler sebebiyle kan kanserine yenik düşmüştü. Müzeden ayrılırken ülkeme dönünce gazetem Yenigün’de Türk Bilimine katkısı olan ‘Türk Bilim Kadınları’ ile ilgili bir yazı yazmayı kafamda tasarladım. Sonrasında kaleme aldığım yazıyı bugün yeniden gözden geçirerek ‘’Dünya Kadınlar Günü’’ anısına sunuyorum.

Yazı öncesi ilk araştırmalarımda once şu kısa bilgileri elde ettim. ilk Türk Kadın Kimyager, Remziye Hisar, Fransada Sorbonne Üniversitesinde Marie Curie'nin ders verdiği dönemlerde okumuş ve kendi alanında Türkçe ve Fransızca kitaplar yayımlamış olduğu bilgisine ulaştım. Bu beni çok mutlu etti. Demek ki, ülkemde de kendi bilim alanları içerisinde  çalışmalarıyla adını yeryüzünde duyurmuş olan Türk Kadın Bilim insanları vardı. Daha sonra bu konuda işimi kolaylaştıran ve geçen yıl yayınlanan kaynak bir kitapla karşılaştım

Oxford Üniversitesi yayın evi’nin hazırladığı kitapta 18 ülkeden bilim dünyasında saygı duyulan kadın akademisyenlere yer veriliyordu. Özellikle, kadın bilim insanlarının çalışmaları, yaşadıkları bir takım  zorluklar ve sıkıntılarının anlatıldığı bu özgün eser, Budapeşte Teknoloji ve Ekonomi Üniversitesi’nden Prof. Magdolna Hargittai’nin tarafından kaleme alınmıştır. Kitapta, dünyada özellikle kendi bilim alanlarında yapmış oldukları çalışmalarıyla tanınan öncü bilim kadınlarının yaşamlarına ve çalışmalarına yer verildiği görülüyor. Türkiye, Rusya ve Hindistan için ayrı bölümlerin bulunduğu çalışmada, ülkemizden üç bilim insanına yer verildiğini görüyoruz.Bu isimler sırasıyla; Prof. Dr. Gülsün Sağlamer ve Prof. Dr. Ayhan Ulubelen ve Prof. Dr. Sezer Şener Komşuoğlu. Şimdi sizlere bu bilim insanlarını kısaca tanıtmak amacıyla yaşamlarından bazı kesitler sunmak istiyorum.

Prof. Dr Gülsün Sağlamer

Mimar

 
 

Gülsün Sağlamer 1945 yılında Trabzon'da doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimlerini Trabzon'da tamamladıktan sonra, 1962 yılında girdiği İTÜ Mimarlık Fakültesi'nden 1967 yılında Y. Müh. Mimar olarak mezun oldu. İstanbul Teknik Üniversitesi'nde 1973 yılında Doktor, 1978 yılında Doçent, 1988 yılında Profesör unvanlarını aldı.

 
     Önemli araştırma alanları: Bilgisayar destekli mimari tasarım, tasarımın mantıksal modelleri, parametrik tasarım süreçlerinin simülasyon, konut problemi, gecekondular, konutlarda morfolojik analiz olarak sıralanabilir. Ulusal ve uluslararası düzeyde yayınlanmış çok sayıda bildiri ve makalesi bulunan Gülsün Sağlamer CIB, IAPS, ENHR, EIAE, EAAE, ATAS gibi uluslararası mesleki örgütlerin üyesidir. 1990-1994 yılları arsında TÜBİTAK, İNTAG Yürütme Kurulu üyesi olarak çalışmıştır.

     Avrupa Birliği Med Campüs programı çerçevesinde Konut konusunda uluslararası bir projeyi Newcastle Universitesi, Queens University of Belfast, Technion Israel ve University College Dublin ile 1994-1995 yıllarında yürütmüş ve koordine etmiştir.

 

     Birçok Mimari Proje yarışmasında jüri üyeliği yapmış olan Gülsün Sağlamer, Aydın Kuşadası Uygulama Oteli Mimari proje yarışmasında grubu ile birincilik almış, yönettiği mimari tasarım stüdyolarının öğrenci projeleri TAÇ Vakfı tarafından yıllarca ödüllendirilmiştir. Y. Mimar Meltem Aksoy ile tasarlayarak gerçekleştirdiği en son tasarımı olan İTÜ Dr. Sedat Üründül Anaokulu, 1999 yılı Koleksiyon Mimarlık Yarışması'nda ve 2000 yılı OECD, 2. Eğitim Yapıları Yarışması'nda ödül almıştır.

     Sağlamer’in, bilgisayar destekli mimari tasarım konusunda iki Türkçe kitabı bulunmaktadır.. 4 Türkçe, 14 uluslararası hakemli dergilerde yayınlanmış İngilizce makalesi, 20 in üzerinde Türkçe, 40'ın üzerinde İngilizce kongre bildirisi vardır. 3 adet Uluslararası Bildiri kitabı editörlüğü, International Journal for Housing Science and Its Applications adlı derginin 2000 yılı Kocaeli Depremi konulu özel sayısının ortak editörlüğü olan Gülsün Sağlamer, halen Open House International dergisinin editörler kurulu üyesidir.

 

Prof. Dr. Ayhan Ulubelen

Kimyager  

     İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Kimya Bölümü’nden 1951 dyılında Kimya Y. Mühendisi olarak mezun oldu. İstanbul Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi’nde 1956 yılında Analitik Kimya alanında Prof. Dr. Rasim Tulus’un danışmanlığında tamamladı. Fulbright bursu alarak 1960-1962 yılları arasında Amerika’da Minesota Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi’nde Prof. Dr. Gisvold’un laboratuarında iki yıl kalarak doktora sonrası çalışmaları yaptı. 1962 de İ.Ü. Eczacılık Fakültesine döndü. 1963 Yılında Arizona Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi’nden bir NIH projesinde çalışmak üzere Prof. Dr. R. Cole’den davet alarak tekrar Amerika’ya gitti ve 1967 yılına kadar NIH’in “Plant Screening Programme for Cancer Research” programı çerçevesinde Arizona yerli halkının kansere karşı kullandığı bitkilerin kimyasal ve biyolojik etkilerini araştırarak laboratuar başkanı olarak çalıştı.

 

     Türkiye’ye döndükten sonra 100 kadar bitki ekstresinin antikanser etkili bileşenlerini inceledi ve en aktif olarak ‘Colchicum’ ve ‘Merendera’ türlerini, özellikle de ‘Merendera Caucasica’ türünü buldu, ancak bu türden elde ettiği antikanser özellikli colchicum alkaloitlerinin çok toksik olması nedeniyle çalışmalar ilaç olma aşamasına dek sürdürülemedi. Dr. Ulubelen yaptığı bu çalışmalarla Amerikan Eczacılık Birliği tarafından 1962, 1963 ve 1964 de Genç Bilim İnsanı ödülleriyle ödüllendirildi.

     1967 de Türkiye’ye dönen Dr. Ayhan Ulubelen aynı yıl İ.Ü. Eczacılık Fakültesi’nde çok genç yaşta Profesör ve Kürsü Başkanı oldu ve izleyen yıllarda ‘Salvia türleri’ üzerinde yoğun olarak çalışmış ve pek çok abietan diterpen izole ederek yapılarını modern NMR ve kütle spektrumu teknikleriyle aydınlatmıştır. Bitkilerden elde edilen doğal bileşiklerin yapı tayini çalışmalarında NMR’ı yoğun olarak Türkiye’de kullanan ilk bilim insanıdır ve hatta organik kimya alanında da Türkiye’de NMR’ın yaygın olarak kullanılmasına öncülük edenlerdendir.

          Tüm çalışmalarını 250 si SCI indeksli dergilerde olmak üzere 300’ü aşkın makale olarak yayınlamış ve pek çok kitaba bölüm yazarak katkıda bulunmuştur ve bu çalışmalarına 3000’ü aşkın atıf almıştır. TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi, Temel Bilimler Araştırma Enstitüsü, Kimya Bölümü’nde, Bitki Kimyası Grubuna 10 yıl danışmanlık yapan Prof. Ulubelen 1985 de Türkiye Kimya Derneği’nin ilk onursal üyesi olma payesine erişmiştir. NATO Bilimsel Komitesi’ne Türkiye’yi temsilen seçilerek 1986-1990 yılları arasında hizmet vermiş olan Prof. Ulubelen, 1991 de TÜBİTAK Bilim Ödülü’nü almıştır. 1994 yılında TÜBA asli üyeliğine seçilmiş, bu üyelik 2011 yılı Kasım ayındaki istifasına kadar devam etmiştir. Prof. Dr. Ayhan Ulubelen 2003-2009 yılları arasında ise IUPAC’ın Chemrawn Komitesi’nde önce yardımcı, daha sonra asli üye olarak hizmet vermiştir.

Prof. Dr. Sezer Şener Komşuoğlu

Nöroloji, Nörofizyoloji

     1949 Trabzon doğumlu olup, akademisyen ve tıp doktorudur. Kocaeli Üniversitesi bir dönem rektörlük yapmıştır. Aynı zamanda, bir önceki rektör  Prof. Dr. Baki Komsuoğlu' nun eşidir. Eski Trabzon milletvekili ve Orman Bakanı  Ahmet Şener’in kızı, Trabzonspor eski başkanlarından Sadri Şener’in ablasıdır. Uzmanlık alanı Tıp Doktorluğu / Nöroloji, Nörofizyoloji'dir. Atatürkçü Düşünce Derneği ve  Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği üyesidir. Aynı zamanda Trabzon'daki Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’nin ilk kurucusudur. (1993)

 

     Üniversitede oluşturduğu mail hattıyla öğrencilerin şikâyet  ve isteklerini  dinleyen ve  onların sorunlarına ciddiyetle cevap veren bir rektör olarak tanınmıştır. Dr. Sezer Şener Komsuoğlu'nun yayınlanmış pek çok bilimsel çalışması var. Çeşitli üniversitelerde akademik ve idari görevlerde bulunmuştur. Epilepsi Dergisi, Türk Nöroloji Dergisi, Tükiye Klinikleri Dergisi gibi yayınların editörü ve bilim danışmanıdır. Komsuoğlu'nun eğitim kronolojisi bir hayli zengindir. Pek çok ulusal toplantı, sempozyum ve konferasta sunduğu bilimsel bildirge ve sunumlarıyla eğitim ve bilim dünyasında haklı bir yer edinmiştir.

     Türk ve dünya kadınlarının 8 Mart ‘’Dünya Kadınlar Gününü’’ kutluyor, eşitlik, özgürlük, mutluluk ve huzur ile örülü bir yaşam sürmelerini diliyorum.

 

Kaynaklar

Magdolna Hargittai, Women Scientist, Oxfort Üni. 2016

http://bilimakademisi.org

http://incegil.blogcu.com

http://www.kimkimdir.gen.tr

Dr. Ülkü Varlık Arşivi

    BU HABERE YAPILAN YORUMLAR
    YORUM YAZ
Adınız :
E-mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik Kodu
:

 
Copyright ©
Yenigün Ofset Gazete ve Matbaa Tesisleri Mumcular Sk. (Eski itfaiye karşısı) No: 16/B EDİRNE
0 284 225 27 57 - 212 77 55
xx