HAMİT PUHALOĞLU
Kanuni Sultan Süleyman'ın Irakeyn Seferi'nde (1533-1535) Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki Gelişmeler (7)
Yayın Tarihi: 08 Mayıs 2015, Cuma
Diğer Yazıları

29 Zilhicce 940/11 Temmuz 1534 yılı cumartesi günü İbrahim Paşa, Tebriz civarındaki Sadabada gelerek ordu ile burada konaklamıştı. Burada Tebriz ahalisinin seçkin bir heyeti gelerek, Safevi başkentinin itaat ve inkıyadını arzetmek suretiyle teslim olmuşlar, şehri yağma ve tahripten kurtarmışlardı. 1 Muharrem 941/ 13 Temmuz 1534 Pazartesi günü İbrahim Paşa, Tebrize muhteşem bir alayla girmişti. Böylece daha önce Yavuz Sultan Selim tarafından 1514 yılında ele geçirilen Safevi devleti başkenti, ikinci kez Osmanlılar tarafından fethedilmişti[54]. 
Serasker İbrahim Paşa, Tebrizin idaresi için, bir kadı ile muhtelif memurlar tayin etmiş,Safevi başkenti o zamanki Osmanlı adaletiyle idare nizamı sayesinde hiçbir sarsıntıya uğramamıştı. İbrahim Paşa, gayretlerinin sonucu olarak Ulama Paşaya Tebriz merkez olmak üzere, Azerbaycan Beylerbeyiliğini vermişti[55]. İbrahim Paşa, Tebrizde iken, Şirvanşah ailesinden Sultan II. Halil b. İbrahim ile Geylan Hanı Emir Dubaç Muzaffer Han, Osmanlılara itaatlerini arz- eylediler. Hazar Denizinin batı kıyısında Reştin merkezi olan bir beyliğe mensup, Muzaffer Han onbin askerle 21 Temmuz 1534de İbrahim Paşa tarafına geçmişti[56]. Tebrizde birçok tayinler yapan İbrahim Paşa, birtakım tedbirler almayı da ihmal etmedi. İran Ordusu henüz ortalıkta gözükmüyordu. İbrahim Paşada faaliyetlerini serbestçe yürütmekteydi. 
Bu sırada, Kanuni Sultan Süleymanın komutasındaki, İran üzerine yürüyen ikinci Osmanlı Ordusu, yüzbin kişi civarında olup, 1534 yılı İlkbaharından beri sefer için hazırlanmış, İstanbul, Konya, Kayseri, Sivas ve Erzurum yolu boyunca toplanmış, Padişaha katılarak 26 Safer 941/5 Eylül 1534te Erzurum önlerinde konaklamıştı[57]. Kanuni, Erzuruma gelirken geçilmesi dar ve zor bir yer olan Sansa boğazından itibaren; Çubuk yurdu, Zorun Hanı(iki konak bir yapılarak), Mans köyü, Mama Hatun hanından önce Hoybar isimli harap kale yakınına konmuştu. Burada iki gün kalınmış, o sırada Tercan ovası çevresindeki dağlara kar yağmıştı. Kanuni Sultan Süleyman ve paşalar, bu mevkide atlarına binerek süvari olarak yürümüşlerdi. Cephanenin Kemah Kalesine konulması emrolundu. Eylül ayının ilk günü uzaktaki Penek konağına hareket edildi ve birçok tehlikeli boğazlar aşıldı. Kanuni Sultan Süleyman ve Osmanlı Ordusu Aşkaleden geçerek Cinise varmıştı[58]. 
Kanuni Sultan Süleyman, Erzuruma gelmeden önce Ciniste konaklarken Tebrizden İbrahim Paşanın elçisi gelerek, Azerbaycanın fethedildiğini bu nedenle vilayetlere Zafernameler gönderilmesinin uygun olacağı, Tebrizde kışlamak güç olacağından, Padişahın Diyarbakıra varmasının iyi olacağı bildirilmekteydi. Ayrıca, Geylan Şahının bir elçi ile başvezirden iltifat gördüğü, Ulama Paşaya Azerbaycan Beylerbeyiliği ve Akkoyunludan Murad Beye Irak Beylerbeyiliğinin verildiği beyan edilmekteydi. Bu, İbrahim Paşanın Kanuni Sultan Süleymana 21 Ağustos 1534 tarihli gönderdiği üçüncü mektubu idi[59]. İbrahim Paşa, Serasker ünvanıyla Tebrizden 10 Safer 941/21 Ağustos 1534de Kanuni Sultan Süleymana gönderdiği arz(mektup)da, harekat sırasında aldığı tedbirleri, yaptığı askeri ve idari tayinleri vb. işleri belirtiyordu. 
Yine bu mektuptan; Ulama Paşa ile Dulkadırlu Beylerbeyi Ahmed Paşanın bazı İran kalelerinin ve umerasının itaatlarını kabul ettiklerini, Tebrizde Musa Sultan ile küçük bir çarpışmada bulunmuş olduklarını (25Muharrem 941/6 Ağustos 1534) müteakip, Serasker İbrahim Paşa, bütün Beylerbeyileri ve ordu ile 26 Muharrem 941/7 Ağustos 1534 Cuma günü Tebrize girerek otuz yıldır muattal kalan, Uzun Hasan Camiinde, ehl-i sünnet üzere Cuma namazını kıldıklarını öğrenmiş oluyoruz[60]. 
İbrahim Paşanın geniş malumat bulunan üçünü mektubunda; Giylan ve Şirvan Padişahları ki kadimden Şah-ı gümrah asitanesine sürfüru idüb ana tabi olmuşlar idi, lakin cibillet ve hilkatleri diyanet ve islam üzere olub, sabıkda mektubları gelmişdi. Bendeleri beru caniblere azimet ideliden defatla mektublar gönderilüb Hz. Sahib kıran-ı alempenah devletinde mezburlar kızılbaş-ı evbaşdan bil külliye rugerdan olub asitane-i adalet aşiyana muhlis olmuşlardır... Medine-i Tebrize geldikden sonra Vilayet-i Azerbaycana müteallık olan mevazıın hıfz ve hiraseti içün dergah-ı mualla canibinden sancakbeğleri konulmak lazım ve mühim olduğuna binaen Nahcıvan Sancağı ferman-ı şerifleri muktezasınca yedi kere yüzbin(700.000) ile muşarun ileyh Ulama Paşa kullarının karındaşı Veli bendelerine ve Merağa Sancağı dahi altı kere yüzbin(600.000) ile 

DİĞER YAZARLAR
Ahmet Acaroğlu
POLİTİK MAYINLAR  ve KÜLTÜREL TUZAKLAR 
Recep ÇINAR
Domuzdan post, gâvurdan dost olmazmış!      
ERCAN KERMAN
TÜRKİYE GLOBALLEŞMİŞ
Seyide ESEN
ETUS’la geçmişe yolculuk
Selçuk Duranlar
İHRACAT
Zafer Dereli
KALICI BİR REFAH PAYI UYGULAMASI İSTİYORUZ
MELTEM BABACIK (dytmeltembabacik@gmail.com) (inst: 360beslenme)
KIŞ MEVSİMİNDE ZAYIFLAMANIN YOLLARI
Şükrü Akıllı
EMEKLİYİ YOK SAYARSANIZ….
NURAN İKİZ
Bir Yeni Yıl Hikâyesi
Doç. Dr. Yeliz YEŞİL
Stresle Başa Çıkmak İçin Çeşitli Tavsiyeler
Numan Özgür METİN
GÜNÜBİRLİK GÖKÇEADA
TURAN ŞALLI (Roman Sivil Toplum Gönüllüsü)
Roman vatandaşlar nerede?
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
M. ENİS ŞENSEVER
Anadolu Uygarlıklarından İzler – Panel ve Sergi (3)
HAMİT PUHALOĞLU
Kefenin Cebi Yok…
ŞAHVER HÖBEK
Çocuklarda Nefes Farkındalığı
Mehmet Ali ESMER
BİR YANGIN HABERİNİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
OLCAY DAL
Cumhuriyet nedir ?
Ertan Çekiç
İNSANLARA NE İSTEDİĞİNİ SORSAYDIM, DAHA HIZLI GİDEN AT ÜRETİRDİM
CELİL ÖZCAN
SAKARYA ZAFERİ’NİN 100. YILI KUTLU OLSUN!
İHSAN KÖSE
İZ BIRAKANLAR
Hüseyin Erkin
FİYATLARI YÜKSELEN KİMYASAL GÜBRE FOTOĞRAFI
ÖZCAN AYGÜN
EDİRNE GAZİ OSMAN PAŞA ORTAOKULUNUN KAZANDIĞI ULUSAL BAŞARI VE ÇANAKKALE SAVAŞLARININ 106. YIL DÖNÜMÜ
MUSTAFA ERSOY
MUHALEFET ETMEK, BOZGUNCULUK MU? İHANET ETMEK Mİ?
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
MESAFELER VE ÖLÇÜLER - ÖLÇÜTLER
Burhan Aytekin
19 Mayıs Gençlik Bayramı Kutlu Olsun
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER
Mehmet Ali ESMER
Hüsnü Sarıgül
ABDULLAH GÜRGÜN
ŞAHVER HÖBEK