HAMİT PUHALOĞLU
Kanuni Sultan Süleyman'ın Irakeyn Seferi'nde (1533-1535) Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki Gelişmeler (3)
Yayın Tarihi: 04 Mayıs 2015, Pazartesi
Diğer Yazıları

Halepte kaldığı süre içerisinde askeri ve siyasi hazırlıklarını tamamlayan İbrahim Paşa, 21 Mart 1534 yılı nevruz gününde, şehrin önündeki düzlükte bulunan ordugaha geçerek, Anadolu Eyaletleri askerlerinin Diyarbakırda toplanmalarını emretmişti[17]. Nihayet 22 Ramazan/7Nisan 1534de Serasker İbrahim Paşa, Halepten hareket ederek Diyarbakıra doğru maiyyetiyle beraber İran seferi için yönelmişti. Halepten Kanuni Sultan Süleymana 7 Nisan 1534 tarihli bir arz gönderen İbrahim Paşa burada; Şah Tahmasbın Horasan taraflarında kışı geçirdiği haberinin alındığını, Kürdistan ümerasının sadakatla devlete bağlı olduklarını, Kürdistan Beylerinin işten anlayan adamlarının haberler almak üzere İran içlerine doğru gittiklerini belirtmekte ve Padişahın zilkade gurresinde (14 Mayıs) Anadolu caniblerine teveccüh buyurmasının münasip olacağını, bütün beylerbeyilere askerleriyle Diyarbakır taraflarına yürümelerini tenbih ettiğini, bildirmekteydi[18]. 
Mektubun metni kısaca şöyledir: Sultan-ı Cihangir ve Hz. Sahib Kıran ... emr-i istilam buyurulur ise bu ramazan-ı mübarekin yirmi ikinci günü mahruse-i Halebden kalkılub Diyarbekir caniblerine teveccüh olundu. Kızılbaş-ı evbaş taifesi bu kış Horasan taraflarında olduğu haberleri alınub diyar-ı şark haliya halidir dirler. Edraf ve cevanib de olan Ümera-i Kürdistan ki, kadimden ol tarafa tabiiler idi. Bu bendelerine ademleri ve haberleri varid olub külliyen sahib kıran-ı alempenah hazretlerinin atabe-i ulyalarına izhar-ı sadakat ve ihlas idüb tabi olmuşlardır... Hz. Sahib Kıran-ı alempenah dahi saadet ve ikbal ile inşalluhul-azze mübarek zilkade gurresinde Anadolu caniblerine teveccüh-i humayun buyursalar münasibdür... [19]. 
Halepten Diyarbakıra doğru hareket eden Serasker İbrahim Paşaya Doğu ve Güneydoğu Anadolu Beylerinin herbiri verdikleri sözü tutup, kaleleri teslim ettiler. Han-ı Süvarik konağına gelindiğinde; Adilcevaz, Erciş, Ahlat, Umur ve Sultan Kalesi ile bazı kalelerin teslim alındığı haberi başvezire ulaştırılıp, bu sevinçli haberler üzerine büyük tüfenk şenlikleri icra olunmuştur. Vanın fetih haberi üzerine İbrahim Paşa, Vanın muhafazası için Şam Beylerbeyi Hüsrev Paşayı göndermişti[20] . İbrahim Paşa 1 Zilkade 940/ 14 Mayıs 1534de Kara Amid Diyarbakıra gelmişti. Yanında altı bölük kapıkulu ve Yeniçeri (tüfenkçi ve topçu sınıfları)den başka, Anadolu(Kütahya), Karaman(Konya), Rum(Sivas), Dulkadır(Maraş) ve Diyarbakır Eyaletlerindeki bütün Beylerbeyileri ve askerleri, ayrıca Halep ve Şam Vilayetleri paşaları da askerleriyle gelip Serasker İbrahim Paşaya katılmaya başlamışlardı[21] . 
İbrahim Paşa Diyarbakırda iken, yeni Bitlis Ocaklıbeği Şemseddin Bey, ağır armağanlar ile gelip, hizmete girerek, taraf etrafı ile birlikte İbrahim Paşadan sefer için vazife aldı. İran üzerine yapılacak sefer için, Osmanlı ordusunun toplanması amacıyla Diyarbakırda kırk elli gün kadar beklenmesi kararlaştırılmıştı. Bu sırada, diğer Ocaklı Kürt Beyleri de; İmadiye, Cizre, Siirt, Hısn-ı Keyfa, Hizan, Palu, Sason, Eğil, Çermik, Şirvan kaleleri beyleri, kuvvetleriyle gelerek hizmete dahil olmuşlardı[22]. Ayrıca, Siyavan kalesi Beyi Mahmud Emin Bey, birçok hediyeler ile birlikte kalenin anahtarını İbrahim Paşaya teslim etmişti. Bu arada Ruşeni, Cerem, Bidkar, Dosi, Tennur ve Hel kalelerinin hakimleri de bağlılıklarını bildirmişlerdi[23]. 
Diyarbakırda bu gelişmeler cereyan ederken, Serasker İbrahim Paşa ile, Başdefterdar İskender Çelebi arasında ordunun harekatı hususunda ihtilaf başgöstermişti. Serasker İbrahim Paşaya göre bu harekatın asıl gayesi, Bağdatı fethetmek ve Bitliste sükuneti sağlamaktır. Bitlis meselesi hallolmuş, artık Musul üzerinden Bağdata gidilmelidir. İbrahim Paşayı Suriye defterdarı Nakkaş Ali de desteklemektedir. Başdefterdar İskender Çelebi ise, seferin asıl hedefi İran ordusudur. Herşeyden önce bu ordunun bulunup mağlup edilmesi lazımdır. Bu iş yapılırsa Bağdat kendiliğinden Osmanlı Devletinin eline geçer. İran ordusu da Bağdatta değil Tebrizdedir. Tebriz aynı zamanda Şah Tahmasbın başkentidir. Burası tehdit edilirse İran ordusu ister-istemez başkentini korumak için gelecektir ve kesin neticeli bir savaş olabilir, fikrini savunmaktadır. İskender Çelebinin bu fikri Tekeli Ulama Paşa tarafından desteklenmektedir[24]. 
İbrahim Paşa ile İskender Çelebinin başlangıçta araları gayet iken, İskender Çelebinin daha zengin ve debdebeli olmasından dolayı, bir gün sefer hazırlıkları esnasında, İbrahim Paşa, İskender Çelebinin muhteşem maiyyetinden yüz on kişinin kendisine bağışlanmasını istemişti. O da otuz kişi göndermiş ve İbrahim Paşa buna gücenmişti. 

DİĞER YAZARLAR
Ahmet Acaroğlu
POLİTİK MAYINLAR  ve KÜLTÜREL TUZAKLAR 
Recep ÇINAR
Domuzdan post, gâvurdan dost olmazmış!      
ERCAN KERMAN
TÜRKİYE GLOBALLEŞMİŞ
Seyide ESEN
ETUS’la geçmişe yolculuk
Selçuk Duranlar
TEMSİL UYGULAMALARI
Zafer Dereli
EMEKLİLİK TALEBİNDEN  NE ZAMANA KADAR  VAZGEÇİLEBİLİR?
MELTEM BABACIK (dytmeltembabacik@gmail.com) (inst: 360beslenme)
KIŞ MEVSİMİNDE ZAYIFLAMANIN YOLLARI
Şükrü Akıllı
EMEKLİYİ YOK SAYARSANIZ….
NURAN İKİZ
Bir Yeni Yıl Hikâyesi
Doç. Dr. Yeliz YEŞİL
Stresle Başa Çıkmak İçin Çeşitli Tavsiyeler
Numan Özgür METİN
GÜNÜBİRLİK GÖKÇEADA
TURAN ŞALLI (Roman Sivil Toplum Gönüllüsü)
Roman vatandaşlar nerede?
MUSTAFA ÇETİN
Alevilik ve toplumsal birlik
M. ENİS ŞENSEVER
Anadolu Uygarlıklarından İzler – Panel ve Sergi (3)
HAMİT PUHALOĞLU
Kefenin Cebi Yok…
ŞAHVER HÖBEK
Çocuklarda Nefes Farkındalığı
Mehmet Ali ESMER
BİR YANGIN HABERİNİN DÜŞÜNDÜRDÜĞÜ
OLCAY DAL
Cumhuriyet nedir ?
Ertan Çekiç
İNSANLARA NE İSTEDİĞİNİ SORSAYDIM, DAHA HIZLI GİDEN AT ÜRETİRDİM
CELİL ÖZCAN
SAKARYA ZAFERİ’NİN 100. YILI KUTLU OLSUN!
İHSAN KÖSE
İZ BIRAKANLAR
Hüseyin Erkin
FİYATLARI YÜKSELEN KİMYASAL GÜBRE FOTOĞRAFI
ÖZCAN AYGÜN
EDİRNE GAZİ OSMAN PAŞA ORTAOKULUNUN KAZANDIĞI ULUSAL BAŞARI VE ÇANAKKALE SAVAŞLARININ 106. YIL DÖNÜMÜ
MUSTAFA ERSOY
MUHALEFET ETMEK, BOZGUNCULUK MU? İHANET ETMEK Mİ?
Tülay Çağlarer
ATATÜRK ve ÇOCUK
Teoman ÖZÇUHACI
MESAFELER VE ÖLÇÜLER - ÖLÇÜTLER
Burhan Aytekin
19 Mayıs Gençlik Bayramı Kutlu Olsun
Yener Yaveroğlu
Allah’ın otu ıspanak neden beş lira?
ÜLKÜ VARLIK
TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI (25/30 EYLÜL 2018) VE CAHIT SITKI TARANCI
Yaver Tetik
Sıcak Sulu Kalorifer Kazanı Yakma Talimatı:(4)
NEDİM ZOBAR
BÜYÜK ve KUTLU ZAFER
Mehmet Ali ESMER
Hüsnü Sarıgül
ABDULLAH GÜRGÜN
ŞAHVER HÖBEK